Page Text
________________
શ્રીરામ કા આદર્શ જીવન જબ શ્રીરામ લકે હી થે, તમે એક દિન વિશ્વામિત્ર દશરથ કે યહાં ઉપસ્થિત હેતે હૈ ઔર રાક્ષસે કે બધ કે લિયે રામકો લે જાને કા આગ્રહ કરતે હૈ. મહર્ષિ વસિષ્ઠજી અકેલે મેં દશરથ કે ઉપદેશ દેતે હૈ કિ આપકે યહાં રામ કા અવતાર “મૂનેદાવતા હુઆ હૈ, અત: ઉન્હે જાને દીજિયે.પૃથ્વી કા ભાર ઉતારના હી રામ કે જીવન કા આદર્શ થા વ્યક્તિગત સ્વાર્થ ન થા, રાજનીતિક શક્તિ બઢાકર રુધિર ચૂસના ન થા. ઉનકા ઉદ્દેશ પૃથ્વી કા બોઝ હલકા કરના થા. નિશાચરો દ્વારા સ્થાપિત અરાજકતા કા અંત કરના થા. અત: દશરથને દેશનાં પુત્રો કે વિશ્વામિત્ર કે સાથ બેજ દિયા. રાક્ષસ મારે ગયે..
રાક્ષસે કે મારને ઔર શિવ-ધનુષ કે તેને મેં રામ ને કિસ નૈસર્ગિક બલ કા પરિચય દિયા, યહ સબ પર જ્ઞાત હૈ. સીતા કે સંગ વિવાહ હોને પર રામ અયોધ્યા લૌટે ઔર સાનંદ રહને લગે. કુછ દેવી ચક્ર અથવા ભારતીય વસુંધરા કે ભાગ્ય સે રામ કી વિમાતા કૈકયી કી બુદ્ધિ મહાન હઈ. ઉસને રામ કે વનવાસ ઔર ભરત કે રાજ્ય દેને કી પ્રાર્થના દશરથ સે કી, દશરથજી સ્ત્રીજિત થે. વે રોને લગે. જબ રામ ને આકર કેકેયી સે અપને પિતા કી દશા જાનની ચાહી, તબ કૈકેયી ને દો વરદાનેવાલા કચ્ચા ચિટ્ટા સુનાકર કહા
હત્યિારો વર્દ વિતરે ત્રાતમલ” રામને દુ:ખ સે કહા"पित्र्यथै जीवितं दास्ये,पिबतं विषमुवेक्षणम्। सीतां त्यक्ष्येऽथ कौसल्या राज्यं चापि त्यजाम्यहम्॥ अतः करोमि तत्सर्व यन्मामाह पिता मम । सत्यं सत्यं करोम्येव रामो द्विर्नाभिभाषते ॥"
( અ૦ ર૦ ) ભગવાન રામને અયોધ્યા છોડી. સે ભી કિસ શાન સે ઔર કિસ વીરતા સે, વહ ભી સુનિયે. સીતાછ કે પૂછને પર મુસ્કુરાતે હુએ રામ કહતે હૈ:--
જ્ઞા ઇવાળે ચં ર૪ ગુડવિઝમ્'' અયોધ્યાવાસી રામ કે પ્રેમ કે કારણ ઉનકે સાથ લગ જાતે છે. રામ કિસી પ્રકાર ઉનસે પીછા છડાતે હૈ.
ભરત અપને નનિહાલ સે આકર અપની માતા કા દુષ્કૃત્ય સુનકર છસ ભ્રાતૃભક્તિ કે ભાવે કી જિસ સુધા-મન્દાકિની કા-પરિચય દેતે હૈ, વહ મીઠી સ્વર્ગીય ભક્તિ માનવ-સમાજ કે લિયે સ્થાયી એવું અમૂલ્ય રત્ન છે.
“અસ કી જીવ જંતુ જગ માહીં, જેહિ રઘુનાથ પ્રાણપ્રિય નાહીં;”
“ભે અતિ અહિત રામ તેજે તોહી, કે તુ અહસિ સત્ય કહુ મોહી.” માતા કે અપરાધ ભરત અપને શિરપર લેતે હૈ:–
રામ-વિરોધી હદય તે, પ્રકટ કીન્હ વિધિ મહિ;
“મો સમાન કે પાતકી, વાદિ કહાઁ કછુ તેહિ.” અયોધ્યા સે આગે બઢને પર ગંગા-તટપર પહુંચકર શ્રીરામ મલ્લાહ સે નાવ માંગતે હૈ. મલ્લાહ કેવલ રંગ ઉત્તર દેતા હે-“ નાવ નહીં લાઉંગા, જબતક આપ પદ-પદમ ન પખાર ને હેંગે.” યહી થા હિંદુ-સંગઠન કા ભાવ ! યહી થા હૃદય કા પ્રેમ ! ઉંચ-નીચ કા વિચાર ઉંચે મસ્તિક મેં નહીં હોતા ! “ નીચ” કહનેવાલા કભી ઉંચા હો હી નહીં સકતા. ઉંચે કે તે સબ ઉંચા સમઝતે હૈ, વહ સ્વયં અપને કે જાતિ, ધર્મ ઔર માનવ-સમાજ કો સેવક સમઝતા છે. “ મેં સેવક સચરાચર” કહેકર રામને અપના પરિચય હનુમાન કે દિયા થા. "स्वमागभृत्या दास्यत्वे प्रजानां च नृपः कृतः। ब्रह्मणा स्वामिरूपस्तु पालनार्थ हि सर्वदा॥" ' અર્થાત-હમારે યહાં રાજ કે બ્રહ્માને સ્વામી રૂ૫ બનાયા પર વાસ્તવ મેં વહ પ્રજા કા સેવક હૈ ઔર ઉસકી રક્ષા કે લિયે રાજા અપના ભાગ કર –રૂપ મેં લે લીયા કરતા હૈ.
યહી પ્રેમ ઔર કર્તવ્ય કા ભાવ થા, જિસને આર્યજાતિ કે સંસાર-શિરોમણિ બનાયા થા. ઇસી કે અભાવને અભી કલ કી જંગલી જાતિયાં મેં ઇતના દમ્મ ભર દિયા હૈ, કિ વે હમેં બર્બર ઔર જગલી સમઝને લગી હૈ. યહ હમારે કુકર્મો કા પરિપાક છે, ભયંકર પતન છે ! શોક-જનક દશા છે ! ! અસ્તુ. પ્રેમ કા બંધન તોડના માનવી શક્તિ કયા, પશુ-શક્ત કે ભી બાહર હૈ. અતઃ રામ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |