Page Text
________________
શ્રીરામ કા આદર્શ જીવન
૪૩૫ સીતાછ કે વામીકિ કે આશ્રમ મેં બડને ગયે થે. સીતાજી લક્ષ્મણજી સે કહતી હું – निरीक्ष्यमाद्य गच्छत्वमृतुकालातिवर्तिनीम् ।।
(ઉત્તરકાંડ, સર્ગ ૪૮, ૨૦ ૧૯) અર્થાત–હે લમણ! તુમ અબ જાઓ, કિંતુ યહ દેખતે જાઓ, કિ ઇસ સમય મેં ગર્ભ વતી . યદિ આજકલ કા કોઈ યુવક લક્ષ્મણ કી જગહ હોતા, તે અપની માતૃસમાં ભીંજાઈ કે પટપર હાથ ફેર ગર્ભ કે બચ્ચે કે ટટોલે બિના થોડે હી માનતા? કિંતુ વહાં થે લક્ષ્મણ. અતએવ ભૌભાઈ કી ઇસ ઉક્તિ કે સુન વે અવાક હો ગયે. આદિકવિ કહતે હૈ–લક્ષ્મણજી
“રયાદ ન રારા દુ અર્થાત તે કુછ ભી ન કહ સકે. વિચાર મેં પડ ગયે. કુછ દેર બાદ સોચ કર બેલેxxx किं मां वक्ष्यसि शोभने । दृष्टपूर्व न ते रूप पादौ दृष्टौ तवामधे॥ कथमत्र हि पश्यामि रामेण राहितां वने ॥
(ઉત્તર૦ સ૦ ૮૪, લો. ૨૧-૨૨). હે ભાગ્યવતિ ! યહ તુમ કયા કહ રહી હૈ કિ મુઝે દેખતે જાઓ? હે સુકૃતિનિ! મૈને તે આજતક યહ ભી નહીં દેખા કિ તુમ્હારા રૂપ કૈસા હૈ–તુમ કાલી હૈ કિ ગેરી! તુમ કો અપની પૂજ્યા સમઝ, મેરી દષ્ટિ તો સદા તુમ્હારે ચરણે હી પર પડી છે.ફિર શ્રી રામચંદ્રજી કે પીઠ પીછે
ઔર સે ભી ઈસ નિર્જન વન મેં મં તુમ્હ કર્યો કર દેખ સકતા હૈં? આદિકવિ ને લિખા હૈ કિ યહ કહકર લક્ષ્મણજી સીતાજી કે ઉત્તર-પ્રત્યુત્તર કી પ્રતીક્ષા ન કર તુરંત નાવ પર સવાર હે ગંગા કે ઈસ પર ચલે આયે.
અબ વિચારને કી બાત હૈ, કિ રામાયણકાલ મેં, જિસ સમય લક્ષ્મણજી જસે મર્યાદારક્ષક આદર્શ પુપ , ઉસ સમય થી પરદા-પ્રથા ઈસ દેશ મેં પ્રચલિત થી. ઈસ જમાને મેં પુરાણું કે ભવિષ્ય કથાનુસાર, કલિયુગી પ્રજા કે મન સે ધર્મ કા ડર બલરી દૂર કિયા જા રહા હૈ ઔર વહ પાપપરાયણતા મેં દિન-દિન ડૂબતી ચલી જા રહી હૈ, તબ ભી પરદા-પ્રથા કો “બિલકુલ બેકાર ” સમઝના, યા સમઝાના. કિસ પરિણામદશી કે નિકટ વિચારણીય વિજય ને સમઝા જાયેગા? હમારા સાગ્રહ અનુરોધ છે, કિ ભારતવાસી અને સમાજ કા હિતાહિત ભલી ભાંતિ વિચારકર મહાત્માજી કે ઉક્ત કથન કે કાર્ય–રૂપ મેં પરિણત કરેં; કયાં કિ જિસ પ્રકાર મહા
માજી ને આવેશ મેં ભર યહ બાત કહ ડાલી હૈ, ઉસી પ્રકાર અંધભક્તિ કે આવેશ મેં ભર, મહાત્માજી કે ભક્ત, યદિ પરદે કે ફાડ ફેંકને કે ઉદ્યત હે જાયેંગે, તે આગે કી પીઢી અપને ઈન પૂર્વપુ કી સમઝપર પશ્ચાત્તાપ કિયે બિના ન રહેગી. કહા ભી હૈઃ
સદણા વિપત ને સિચામવિવે: માપ ઘરમ્ ”
શ્રીરામ કા આદર્શ જીવન (લેખક:-શ્રીયુત પ્રોફેસર લૌસિંહજી ગૌતમ, બી. એ., કાવ્યતીર્થ, એમ. આર. એ. એસ)
પ્રત્યેક સમય મેં, પ્રત્યેક દેશ મેં, માનવસમાજ કા યહી ઉદેશ્ય હોતા આયા હૈ, કિ ઉસે સુખ મિલે ઔર દુઃખ કી નિવૃત્તિ હે; ઈસ દુઃખ-બહુલ સંસાર મેં ઉસે કોઈ ઐસી અટૂટ ઔષધ મિલ જાયે, જિસસે વહુ દુઃખરૂપી રોગ કે પાસ ન ફટકને દે. “ દુખ કા નાશ” “સુખ કી પ્રાપ્તિ”-ઈસી ઉદ્દેશ કી સિદ્ધિ કે લિયે ઈસ સંસાર મેં ભયંકર કાંડ હુએ; અનેક મત-મતાન્તરે કા જન્મ હુઆ; અનેક દર્શને કી સ્થાપના હુઈ ભિન્ન-ભિન્ન માર્ગે સે ઉદ્દેશ કી સિદ્ધિ બતાયી ગયી; ઈન માર્ગો કે અા પથિક મેં વાદ–વિવાદ હુએ, મત-ભેદ અથવા માર્ગ– ભેદ કે કારણે અનેક યુદ્ધ ભી હુએ; રુધિર કી નદિયાં બહીં; શાતિ કે સ્થાન મેં અશાન્તિ, સુખ કે સ્થાન મેં દુઃખ, બંધુત્વ કે સ્થાન મેં શત્રુવ, સંગઠન કે સ્થાન મેં વિઘટન હુએ; પ્રકૃતિ કે કાલીરૂપ ધારણ કરના પડા; અજ્ઞાની મનુષ્ય મેં પાશવિક વૃત્તિ આ ગયી, ઉનકા વિકાસ રૂક ગયા: માનવી બંધન જકડ ગયે ઔર સુખ સ્વપ્ન હૈ ગયા.
* સુખ પ્રાપ્ત ન હોને કે કારણ દો હી હો સકતે હૈ—વા તો પથ હી ઠીક ન થા યા ઉસ પથ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |