Page Text
________________
૪૧૪
શબુકવવ
ઉસકા વિચાર ચુપચાપ ઉસ કી પીઠ પીછે હા ગયા? યહ તે બડા હી અનેાખા ન્યાય હૈ. આપ કા યહ અધઃપતન દેખકર તેા બડા હી દુઃખ હાતા હૈ. રાધવ ! કયા આપકી યૌવન કી સારી પ્રતિભા એકખારગી નષ્ટ હેા ગયી ? કુછ ભી ખાકી નહીં રહ ગયી ? માલૂમ હૈાતા હૈ, જિસ સતી કે તેજ સે આપ તેજસ્વી અને હુએ થે, ઉસે ખેાકર આપને સબ કુછ ખેાદિયા !
રામ:-શ'જીક ! તુમ મેરે ન્યાયાન્યાય કા વિચાર કરનેવાલે કૌન હૈ ? મૈં તુમસે બહસ કરને નહીં આયા. યુક્તિ-તક મેરે મન મે હૈ. મૈં જો કુછ કરને આયા દૂ, વહુ શાસ્ત્ર કે અનુકૂલ હૈ. તુમ પ્રાણદંડ કે લિયે પ્રસ્તુત હૈ। જાએ! મેલે, લડેાગે યા ચુપચાપ શિર ઝુકા દેંગે ?
શ'જીક—યુદ્ધ કા ક્યા કામ હૈ? આપ બડે ભારી વિશ્વવિજયી વીર હૈં, આપ સે લડાઇ મે મૈ' ઘેાડે પાર પાઉંગા ? દંડ દેને આયે હૈ', તા ફિર યુદ્ધ કે લિયે કયેાં લલકારતે હૈ ?
( તુંગભદ્રા કા પ્રવેશ )
તુ ંગભદ્રા: તુમ્હીં રાજા રામચંદ્ર હે? પ્રભા ! તુમ્હારા નામ તે! મેં બચપન સે હી સુનતી આતી -મન-હી-મન તુમ્હારી પૂજા કરતી ક્રૂ'; પરંતુ આજ તુમ્હારા યહ કૈસા અપૂર્વ ન્યાય હૈ, દેવ ? તુમ બિના અપરાધ કે હી મેરે સ્વામી કે મારને આયે હૈ!?
રામઃ—દેવિ ! તુમ્હારે સ્વામીને શાસ્ત્ર કે સાથ, સમાજ કે પ્રતિ બિદ્રોહ કિયા હૈ. ઉનકા અપરાધ બહુત બડા હૈ. તુમ સ્ત્રી હેા, તુમ ઇસે કયા સમજોગી ?
તુંગભદ્રાઃ–પ્રભા ! યદિ સચમુચ વે દોષી હૈ, તો ઉન્હે ક્ષમા કર દે. મૈં નારી ડેાકર આંસૂભરે નેત્રાં સે આપ સે ક્ષમા માંગતી હૈં. રાજા કા ભૂષણુ ક્ષમા હૈ. ક્ષમા કે હી પ્રતાપ સે રાજા કે લિયે યહ પૃથ્વી સ્વર્ગ બન જાતી હૈં. રાજેંદ્ર ! ક્ષમા કરા.
રામ:-બહુત બડા અપરાધ તુમ્હારે સ્વામીને કિયા હૈ. વહ ક્ષમા કે યેાગ્ય નહીં. તુમ્હારે પતિ કે હી કરતે દાક્ષિણાત્ય કે લોગોં ને ખેતી-ખારી છોડ બ્રાહ્મણ કે કર્મ કરને શુરૂ કર દિયે હૈ. ઇસ સમાજ–વિપ્લવ સે બડે-બડે અનાય હેા રહે હૈ.
શબુકઃ-પ્યારી તુમ કયાં વ્યર્થ હી ક્ષમા-ક્ષમા ચિઠ્ઠા રહી હૈા ? મૈને ન તે કાઇ અપરાધ કિયા હૈ, ન ઉસકે લિયે ક્ષમા માંગતા હૂઁ. મૈને કૈવલ અપની જાતિ કી ઉન્નતિ કી હૈ, ઉસે ઉત્તમ ક* સિખાયે હૈ'. બ્રાહ્મણાં ને ઉસે જિન અધિકારાં સે વંચિત કર રખા થા,વેહી અધિકાર મેને ઉસે દે દિયા હૈ....માનવ !! ક્ષુદ્ર સ્વાર્થ-નીતિ કેા કુચલકર ઇશ્વર કે વિધાન કા પ્રધાનતા દી હૈ. રઘુનાથ ! આપ કે પ્રાણ–દડ હી દેના હૈ, તે! ખુશી સે દીજિયે, વ્ય કયાં દેર કર રહે હૈં?
( શ’ક્ષુકને ગર્વ સે છાતી તાન દી. રામચંદ્ર ને કમર સે તલવાર નિકાલ લી.તુંગભદ્રા ખીચ મેં હી આકર ખડી હા જાતી હૈ. )
તુંગભદ્રા:-નિર્દય રાજા ! મેરે સ્વામી કૈા મારને કે પહલે, મેરી ગરદન ધડ સે અલગ કર દે. ચુપ કયાં હેા રહે ? હાથ ક્યાં રાક લિયા ? તુમને ન જાને જંગલ કૈં કિતને હિરન મારે હેંગે. લલાટપર સિકુડન કયાં પ! ગયી ? લેા,તલવાર ચલા દો. નારી–વધ કરને સે હિચકતે કયાં હૈ? અચપન મેં હી તુમને તાડકા કા વધ કિયા થા.રાજસિંહાસનપર બૈઠકર તુમને સતી સાધ્વી સીતા કે નિરપરાધ ધર સે બાહર કર ઉસકે હૃદય કે પરદે-પરદે મે આગ લગા દી હૈ. લાખાં રાક્ષસિયાં કી માંગ કા સિન્દ્ર પોંછ ચુકે હા. આજ મેરે હૃદય મેં ભી તલવાર ઘુસેડ કર જગત મેં અમર કીતિ લાલ કર લેા. દેર કયાં કરતે હૈા ?
રામઃ—લક્ષ્મણ ! તુમ ઇસ નારી કા મેરે સામને સે હટા દે.
(લક્ષ્મણ આગે બઢે)
તુંગભદ્રાઃ—કિસકી સામર્થ્ય હૈ, જો મુઝે યહાં સે હટા લે જાયેં ? રામ ! દિ તુમ મુઝે નહીં મારતે, તે લે,મેરે સામને હી મેરે સ્વામી કૈા માર ડાલે. સતી કે સામને હી ઉસકે પતિ કા સહાર કર ડાલા. મૈં ભી દેખું, કિ તુમ્હારા હ્રદય કિસ પથ્થર કા ખના હૈ !
રામ:—સચ કહતી હૈા, વિ ! મેરા હૃદય પથ્થર કા હી બના હૈ.ઇસ પથ્થર કે પસીજને ક આદત નહીં હૈ.સત્ય કે કારણ હી મૈતે વૃદ્ધ પિતા કા રાતા–બિલખતા છે।ડ જંગલ કી રાહે લી, સત્ય કે હી લિયે મૈંને જાનકી કા વિસર્જન કર દિયા ઔર આજ સત્ય કી હી રક્ષા કે લિયે મૈં શમ્બુક કા વધ કરને આયા
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |