Page Text
________________
શ્રીરામચંદ્રજી કા અહિંસાવાદ અમર કવિ કાલિદાસ ને હતાશ ભાવ સે કહા થાઃ
क्व सूर्यप्रभवः वंशः क्व चाल्पविषया मतिः । तितीर्षु दुस्तरं मोहादुडूपेनास्मि सागरम् ॥ ઉન્હીં રઘુકુલમણિ કે શ્રીચરણાં મેં પ્રણામ કર મૈં પ્રાથના કરતા હું, કિ ઉનકા આદર્શ ફિર ભારત મેં દિખાઇ દેને લગે, ઇન ધ ગ્લાનિ કે દિનેાં મે વે ક્િર સભીકે હૃદય ઉતર આયે ઔર અપને અમેાધ ખાણાં સે જડતા, અજ્ઞતા, હિંસા લેાભ ઔર ભીતારૂપી રાક્ષસાં કા વધ કર ડાલે.
૪૦૩
શ્રીરામચંદ્રજી કા અહિંસાવાદ
(લેખક—શ્રીયુત્ પ’૦ બદરીનાથ ભટ્ટ બી. એ. ‘હિં’દુપંચ' તા. ૭-૪–૨૭ ના અંકમાંથી)
આજકલ હમારે દેશ મેં અહિંસાવાદ કી ધૂમ મચી હૈ. કિસી જાતિ કી અધેાતિ કા યહ સબસે પ્રબલ પ્રમાણ કિવ હિ‘સા' અહિંસા' ચિલ્લાયે ઔર કરે વિપરીત આચરણુ, મહાત્મા ગાંધી કે કહેને સે લેગ ઔર ભી અધિક અહિંસાવાદ–વાદી બન ગયે, યષિ મહાત્માજી કે સિદ્ધાન્ત કા મ વિરસે હી સમઝ સકે. ભલા સાચને કી બાત હૈ જિસે સંસાર મેં કુછ કામ કરના હૈા, વહુ અસા કૈસ કર સકતા હૈ કિ કિસીકે તન યા મના ન દુખાવે ?જો કિસી કે તન યા મન કૈં। ન દુખાવેગા વહુ તો કુછ ભી ન કર સ×ગા. યહાંતક કિ ઉસકે લિયે ભેાજન કરના ભી અસંભવ હા જાયેગા; કયેાં કીં અન્ન મે લી જીવ હૈ, ઔર દૂધ દુહના ગૌ કી સન્તાન કા ભાજન છીનના હૈ ! દેખિયે, કૈસા ધર્મસંકટ હૈ ! યદિ હમ દેશ કી ઉન્નતિ કી એર ધ્યાન દેતે હૈં તેા વસુધૈવ કુટુંજ' નીતિ સે ભ્રષ્ટ હાતે ઔર બહુત સેવિદેશિયાં કે સ્વાર્થી કે હાનિ પહુંચાકર ઉન કે તન ઔર મનકા મુખ્ય પહુ ંચાતે હૈં. યદ હમ સમાજસુધાર કે કામ મેં હાથ ડાલતે હૈ... । પુરાને વિચાર કે લેગાં કે છ દુખાતે હૈ ! જે જન્મ કે કાયર હૈં, વે ઈસી પ્રકાર કે વિચાર કિયા કરતે હૈ જિસ જાતિ કે લેગ ધાંદે કા રૂપયા પચા જાય, દિનભર બહી-ખાતે મેં ઝુંડે હિસાબ ભરે, અપને ભાઇ કા ગલા કાટને ઔર ઉસે તબાહ કરને કે લિયે જાલ ઔર ક્રેબ રચે, બેઇમાની કા આસરા લેકર દીનજનાંપર ડિસ્ક્રી કરા લેં ઔર ઉસ કે વર્તન-ભાંડે બિકવાકર ઉનકે બચાં ઔર અિયાં ક ઘર કે બાહર નિકલવા દે, ને સાંઝ કા ચીટિયાંકા દાના ડાલે ઔર મંદિર મેં ધટા હિલાવે ઔર અહિંસાવાદી કહલાવે ! મર્યાદા-પુરુષોત્તમ શ્રીરામચંદ્રજી ઇસ પ્રકાર કે ઢોંગ કે પૂરે વિરેધી થે. મર્યાદા કી રક્ષા કે લિયે હિ ંસા કા સહારા લેકર છલ-અલ-કૌશલ સે લેાકહિત કરના હી ઉનકા ઉદ્દેશ્ય થા ઔર વહ ઉન્હાંને ડકે કી ચાટ પૂરા કિયા. આજકલ કી વિચારપરંપરા તબસે બહુત કુછ બદલ ગયી હૈ. ઈલિયે ઉનકે કુછ કામાં સે હમ ભલે હી સહમત ન હેાં, પર અધિકાંશ મે ઉનકા ચરિત્ર આદ` હી થા, ઇસમેં સંદેહ નહીં. ઉન્હાંને હમેં દિખા દિયા હૈ, કિ મર્યાદા કી રક્ષા ઔર ઢાંગ કા વિનાશ કૈસે કરના ચાહિયે.
પર શસ્ત્ર ઉઠાના વીર કા શાભા નહીં દેતા, પર યદિ સ્ત્રી દુરાચારિની હૈ ઔર ભલે આદમિયેપર વ્યર્થ તૂટી પડતી હૈ!, તે ઉસે ઉલૂ બનાના યા ઉચિત શિક્ષા દેના પાપ નહીં. શૂપણખા કે સાથ યહી કિયા ગયા.
યદિ ઉપાસના મેં લેગ વિગ્ન ડાલતે હૈં, તે ઉકના પૂરા વિનાશ કર ડાલના ધમ હૈ, અસા ન કરનેસે અધમ બઢેગા ઔર મનુષ્ય કા—અપને વિશ્વાસ કે અનુસાર ઉપાસના કરને કા—જન્મસિદ્ધ અધિકાર છિન્ન જાયેગા ઔર દુષ્ટ કે અપની દુષ્ટતા કી ખાનગી દિખાને કા ઢૌસલા ખઢ જાયેંગા; યહી સેચકર રામચ ંદ્રજીને યજ્ઞોં કે વિધ્વંસ કરને ઔર ઋષિયાં કી પૂજા મેં ખાધા ડાલનેવાલે રાક્ષસે કા નિર્દયતાપૂર્ણાંક વધ કરકે ભારત કી ભાવી સંતાન કા રાસ્તા દિખાયા. યદિ ઉન્હાને અસા ન કિયા હૈાતા, તે। આ જાતિ કા રાક્ષસેાં તે ભ્રમંડલ સે કભીકા લેાપ કર દિયા હતા.
ચરિત્રહીન વ્યક્તિ કે સુધારને કા પૂરા પ્રયત્ન કિયા જાયેં; યદિ વહ ન માને તે ઉસે પૂરા દંડ દિયા જાયેં, ઔર ઈસ વાત કા કભી વિચાર ભી ન કિયા જાયેં, કિ વહ ધની હૈ યા નિર્ધન, રાજા હૈ યા રક, ઉંચી જાતિ કા હૈ યા નીચી કા. પ્રભુતા,ધન યા ઉચ્ચ જાતિ કી આડ મેં કિયે ગયે પાપેાં કા સહન કરનેવાલી જાતિ કે લેગ ‘મનુષ્ય' કહલાને કે દાવા નહીં કર સકતે; કયેાંકિ વે પશુએ સે ભી
www.umaragyanbhandar.com
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |