Shubh Sangraha Part 02

SR No.: 034611
Original Sutra Author: N/A
Author: Bhikshu Akhandanand
Publisher: Sastu Sahityavardhak Karyalay
Publication Year: 1928
Total Pages: 594
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 35 MB

Page 237

wwwwwwwww
Vvvvvvvv vvv
www
ભગવતી સાવિત્રીનું સંક્ષિપ્ત વૃત્તાના
૩૩૯ વિલક્ષણ ચમત્કાર કો દેખકર સારે ઋષિ ઔર વે સ્વયં પરમ આશ્ચર્યાન્વિત ઔર આહાદિત હુએ છે; પર વહ સારા આનંદ ઈસ સમય પુત્ર ઔર પુત્રવધુ કી ચિન્તા મેં વિલીન હો ગયા થા. વે વ્યાકુલ ભાવસે ઇધર-ઉધર ઋપિયે કી કુટી મેં, વન કે નિકે મેં, તપોવન કે આAમોં મેં સાવિત્રી ઔર સત્યવાન કે જતે ફિરતે થે. બાર-બાર વ્યાકુલ હેકર વે ઉચ્ચ સ્વર મેં ઉન દોનોં કા નામ લે-લે કર પુકારતે થે. જૈસે-જેસે હી રાત્રિ અધિક હોતી જાતી થી, વૈસેવૈિસે હી ઉનકા શોક ભી ઘનીભૂત અંધકાર કી તિ બઢતા જાતા થા. અંત મેં જબ બ દેર હે ગઈ, તબ ઉન દોને ને, ઉન વૃદ્ધ માતા-પિતાને, મન મેં નિશ્ચય કર લિયા કિ, કિસી હિંસક જંતુ ને પુત્ર ઔર પુત્ર–વધુ કો માર ડાલા. વે બડે હી વ્યાકુલ-ભાવ સે “હા પુત્ર! હા પુત્રબંધુ ! ” કકર રેને લગે.
ઉનકા કરુણ વિલાપ સુનકર સારે ઋષિ એકત્રિત હુએ ઔર ઉન્હેં સાંત્વના દેને લગે. સુવર્ચા ઋષિ ને કહા–“રાજન ! તુમ શાંતિ ધારણ કરો. મૈ નિશ્ચયપૂર્વક કહ સકતા હું કિ, સત્યવાન જીવિત હૈ, કકિ ઉસકી ધર્મપત્ની જિતેન્દ્રિય, તપસ્વિની ઔર પતિવ્રતા હૈ.” ગૌતમ ઋષિ ને સાંત્વના દેતે હુએ કહા --“ઠીક હૈ. મહર્ષિ સુવર્ચા કા કથન અસત્ય નહીં હો સકતા. મૈ અપની સમસ્ત તપસ્યા ઔર સાધના કે બલ પર યહ કહ સકતા હૂં કિ, તુમ્હારા પુત્ર ઔર
ધુ દોને જીવિત હૈ.” સબ ઋષિ ને મહર્ષિ ગૌતમ કે વાકય કા સમર્થન કિયા. ઉસકે ઉપરાંત વૃદ્ધ મહર્ષિ દાલભ્ય ને કહા–“રાજન ! તુ હારે દોને નેત્ર ખુલ ગએ હૈ; સાવિત્રી વિના આહાર કિએ હુએ ગઈ હૈ, તબ યહ નિશ્ચય હૈ કિ, સત્યવાન અવશ્ય જીવિત હૈ.” ઇસી પ્રકાર મહર્ષિવર ધૌમ્ય ને, ઋષિચૂડામણિ ભરદ્વાજ ને તથા અન્ય ઉપસ્થિત ઋષિ ને રાજા ઘુમસેન ઔર ઉનકી રાજમહિલી કે સાત્વના દી ઔર ઉન્હેં વિશ્વાસ દિલાયા કિ સાવિત્રી ઔર સત્યવાન દોનાં જીવિત હૈ. ત્રિકાલદર્શ સત્યવાદી ઋષિ ઔર તપરિવાં કે ઉન વાકયો કો સુનકર, રાજા ઘમસેન કે બધી સાંત્વના પ્રાપ્ત હઈ, મૃત-આશા ફિર સજીવ છે ઉડી. ઋષિ કા ભી સત્યવાન ઔર સાવિત્રી પર અપાર પ્રેમ થા, ઇસી લિએ વે સભી ઉસુક ભાવ સે સત્યવાન ઔર સાવિત્રી કે લૌટને કી પ્રતીક્ષા કરને લગે. ઇસ બીચ મેં વે પુરાણ કી ધર્મમયી કથા કહેકર વહ રાજા ઔર મહિષી કે હદય કો શાંત કરને લગે. - એક પ્રહર રાત્રિ વ્યતીત હે ગઈ. એક બાર ફિર ઘમસેન કા મન અધીર ઔર અસ્થિર હૈ ઉઠા; પર, ઋષિ ને બાર-બાર ઉન્હેં સમઝાયા ઔર સાંવના દી. ઔર થોડી હી દેર મેં સાવિત્રી દેવી કે કન્ધ પર હાથ રખે હુએ સત્યવાન ને વë પ્રવેશ કિયા. ઉન ને કે સકુશલ લૌટા હુઆ દેખકર સબકે સબ પ્રસન હુએ; રાજા ઔર રાની કે આનંદ કા તો પારાવાર હી નહીં રહા. ઉનકી ખાં સે આનંદ કી અશ્રુધારા પ્રવાહિત તેને લગી.
માતા-પિતા તથા ઋપિયો કે શ્રીચરણો મેં સાવિત્રી ઔર સત્યવાન ને ભક્તિ પૂર્વક પ્રણામ કિયા. ઉનહોને સાવિત્રી કો ચિરસૌભાગ્યવતી હોને કા ઔર સત્યવાન કે ચિરાયુ હોને કા આશીવંદ દિયા. ઇસકે ઉપરાંત સાવિત્રી સાસ કે પાસ ઔર સત્યવાન પિતા કે પાસ બેઠ ગએ.
ઉસ સમય સાવિત્રી કે મુખ–મંડલ પર દિવ્ય વિજય કી અલૌકિક આભા લીલા કર રહી થી.
સબ ઋષિગણ શાંત હેકર બૈઠે. તબ વૃદ્ધવર્ય ભરદ્વાજ ઋષિ ને કહા –“સત્યવાન ! આજ તુમ ઇતની દેર તક કલૈં રહે ? તુમને યહ નહીં સોચા કિ, તુમ્હારે માતા-પિતા ઔર હમ સબ તુમ્હારે લિએ કિતને ચિન્તિત ઔર વ્યાકુલ રહેંગે.”
સત્યવાન ને વિનમ્ર સ્વર મેં કહા –“પૂજ્યવર ! મેં ફલ ઔર સમિધા લેકર ચલને હી કે થા કિ, સહસા મેરા શરીર ફૂટને લગા. ઔર શિર મેં ભયંકર ભૂલ હોને લગા. મેં લેટ ગયા; લેટને હી મુકે નિંદ આ ગઈ ઔર મૈ ઐસા સોયા કિ, જબ સૂર્યાસ્ત હો ગયા, તબ મેં ઉઠા. ઐસા શ્રમ મુઝે કભી નહીં હુવા થા. ઇસીલિએ દેર હે ગઈ.”
ધૌમ્ય ઋષિ ને પૂછી –“સત્યવાન ! તુમ્હારે પિતા કે દોનોં નેત્ર ફિર સે તિપૂર્ણ હો ગએ હૈ. કયા તુમ ઇસકા કારણ જાનતે હૈ ?” - સત્યવાન યહ સુનકર પરમ પ્રસન્ન હુઆ ઉસને કહા – નહીં જાનતા કિ, કિસ દેવતા કે પ્રસાદ સે ઐસા હુવા હૈ.”