Page Text
________________
ભગવતી સાવિત્રીનું સંક્ષિપ્ત વૃત્તાન ઉસ સમય ઐસા પ્રતીત હોતા થા માને સાક્ષાત જગદીશ્વરી બેલ રહીં છે. સાવિત્રી કે મુખમડલ પર એક અભિનવ દિવ્ય પ્રકાશ પ્રતિફલિત હે રહા થા ઔર ઉસ દિવ્ય તેજ કે સમ્મુખ ભક્તવર નારદ કી ભી દૃષ્ટિ તિલમિલા ઉઠી થી. મહર્ષિ ને ઉસ દિવ્ય કન્યા સે કહા -“બેટી ! કયા યહ તુમહારી અટલ પ્રતિજ્ઞા છે ?”
કુમારી સાવિત્રી ને કહા -“હૈ, ઋષિવર ! હિમાચલ કે કાચન શિખર સે ભી એકાન્ત અચલ હૈ. જીસ અચલ ભાવ સે એક દિન ભગવતી સતી ને શંકર કે વરણ કિયા થા, ઉસી અટલ પ્રતિજ્ઞા કે સાથ મેં ને ભી સત્યવાન કે વરણ કિયા હૈ. વિશ્વ કી કઈ શક્તિ, સ્વર્ગ કા કેાઈ વ્યાઘાત, વિધિ કા કઈ વિધાન, મેરી ઈસ અટલ પ્રતિજ્ઞા કે વિચલ નહીં કર સકતા. દેવ ! આપ આશીર્વાદ દીજીએ કિ, આપકી પુત્રી કા પાતિવ્રત અખંડ રહે.” | ઇતના કહ કર કુમારી સાવિત્રી ને ફિર એક બાર મહર્ષિવર નારદ કે શ્રીચરણે મેં પ્રણામ કિયા. મહર્ષિ ને બડે પ્યાર સે ઉઠાકર કુમારી સાવિત્રી કે અપને પાસ બેઠા લિયા. ઉસકે ઉપરાત ઉોને કહા -“રાજન ! બડે સૌભાગ્ય સે આપકો ઐસી કન્યા પ્રાપ્ત હુઈ હૈ. વાસ્તવ મેં કોઈ ભી કુમારી સાવિત્રી કે ઉસકી પ્રતિજ્ઞા સે વિચલ નહીં કર સકતા. તબ હાને દીજીએ, સત્યવાન ઔર સાવિત્રી કા મંડલ-મિલન હોને દીજીએ. પતિવ્રત મેં અખંડ અજેય શક્તિ હૈ ઔર ઈસમેં સદેહ નહીં કિ, કુમારી સાવિત્રી મેં ઉસ શક્તિ કા પૂર્ણ વિકાસ હુઆ હૈ.” . રાજા ઔર રાની ને કહા -“મહર્ષિ કા આદેશ પરિપાલનીય હૈ.”
આર્ય–કન્યા કા હૃદય-દાન એક હી બાર હોતા હૈ, યહ વિધાતા કે વિધાન સે ભી અધિક અચલ હૈ.
રાજા અશ્વપતિ ને વિવાહ કી સામગ્રી એકત્રિત કી ઔર એક દિન વૃદ્ધ બ્રાહ્મણ, અમાત્ય, ઋત્વિજ ઔર રાજ-પુરોહિત કે સંગ લેકર વે કન્યા સહિત રાજા ઘુમસેન કે આશ્રમ મેં ગએ. ઉસ સમય ઉન્હને રાજસી આડઅર કે તિલાંજલિ દે દી થી; ઔર વે રાજપુરોહિત ઔર: અમાત્ય કો લેકર રાજા ઘુમસેન કે પાસ ઉપસ્થિત હુએ. એક પ્રહર દિન વ્યતીત હે ચૂકા થા ઔર સૂર્યદેવ કી વિમલે કાતિ-ધારા મેં તપવન કા પ્રત્યેક પલ્લવ સ્નાન કર રહા થા. રાજા, ઘમસેન અપને નિત્ય નૈમિત્તિક કર્મો સે નિવૃત્ત હેકર એક શીલ-વૃક્ષ કે નીચે બેઠે હુએ થે. રાજા, અવ૫તિ ને ઉનકે પાસ જાકર અપના નામ ઉચ્ચારણ કરકે ઉન્હેં પ્રણામ કિયા ઔર યથાયોગ્ય પૂજા કરકે ઉન્હોંને બડી સાવધાની સે અપના પરિચય દિયા. રાજા ઘુમસેન ને ભી અર્થ ઔર આસન દેકર ઉન્હેં પરિંતુષ્ઠ કિયા ઔર ઉનકે આને કા અભિપ્રાય પૂછી. તબ મહારાજ અશ્વપતિ ને શાન્ત, વિનીત, મધુર વાણી મેં ઇસ પ્રકાર અપના અભિપ્રાય પ્રકટ કિયાઃ
“પૂજ્યવર ! મેરી સાવિત્રી નામ કી કન્યા હૈ. મેં ને ભગવતી સાવિત્રી કી આરાધના કરકે ઉસે પ્રાપ્ત કિયા હૈ. આપ મેરે ઉપર અનુગ્રહ કરકે ઉસે અપની પુત્ર-બધુ બનાના અંગીકાર કીજીએ. ”
રાજા ઘુમસેન ને કહા –“રાજન ! હમ આજકલ રાજ્યહીન હૈ ઔર વનવાસી જીવન વ્યતીત કર રહે હૈ. સાવિત્રી આપકી કલૌતી કન્યા હે; બડે સ્નેહ ઔર આદર સે સુખ મેં પલી છે. તબ ઉસે હમારે આશ્રમ મેં બડે લેશ ઉઠાને પગે.”
અશ્વપતિ ને વિનયપૂર્વક કહા–“પૂજ્યવર ! મેં ઔર મેરી પુત્રી ઇહલૌકિક સુખ ઔર દુઃખ કે અસ્થિર ઔર વિનાશશીલ માનતે હૈ. ઇસલિએ આપ ઇસકી ચિન્તા મત કીજીએ. સાવિત્રી આપકે ચરણે કી સેવા કા મંગલમય અવસર પાકર પરમ પ્રસન્ન હોગી ઔર મુઝે વિશ્વાસ છે કિ, આપ ભી ઉસકી તન્મયી સેવા સે સદા પરિતુષ્ટ હોંગે. મેં બડી આશા લેકર આયા હું; મુઝે નિરાશ ન કીજીએ દેવ ! ”
રાજા ઘુમસેન ને કહા -“વૈસે તો એ સ્વયં હી આપકે કુલ સે સમ્બન્ધ કરના ચાહતા થા; પર જબ મેં રાજ્ય-ભ્રષ્ટ હો ગયા, તબ પૈસા કરને કા મુઝે સાહસ નહીં હુઆ; પર જબ આપ સ્વયં આગ્રહ કર રહે હૈ, તબ મુઝે ભી ઇનકાર નહીં . મેં આનંદપૂર્વક કુમારી સાવિત્ર કે અપની પુત્રવધૂ બનાઉંગા.”
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |