Page Text
________________
૩૩૨
ભગવતી સાવિત્રીનું સાક્ષિક્ષ વૃત્તાન્ત
ગએ ઔર વહેંા તપસ્વી-જીવન વ્યતીત કરને લગે. વહી' પર મહિષવર ગૌતમ જી ભી રહતે હૈં તથા ઔર ભી બહુત સે ઋષિજન નિવાસ કરતે હૈં ઉનકે હી ખીચ મેં મહારાજ ઘુમસેન ભી રહતે હૈં ઔર ઉનકી અમૃતમયી વાણી સે અપને હ્રદય કૈા પરિતાષ પ્રદાન કરતે હૈં. ઉન્હીં કે પુત્ર સત્યવાન કે મેં તે અપના પતિ વરણુ કિયા હૈ. વે હી મેરે અનુરૂપ ઔર ઉન્હીં કે શ્રીચરણાં મેં મૈં ને અપને આપકા સમર્પિત કર દિયા હૈ.”
કુમારી સાવિત્રી કે બચન સુન કર પિતા-માતા કે તે। પરમ હર્ષી હુ; પરંતુ મવિર નારદ કા પ્રફુલ્લ મુખમડલ સહસા ગભીર વિષાદ કી છાયા સે આવૃત્ હૈ। ગયા. થાડી દેર કે ઉપરાન્ત ભક્તવર નારદ તે કહાઃ-“રાજન્! તુમ્હારી કન્યા તે સત્યવાન કૈા પતિરૂપ મે નિર્વાંચન કરકે પરમ અન કિયા હૈ.
,,
રાજા ઔર રાની દેનેાં હી વ્યકિત ઔર ઉદ્વિગ્ન હેાકર મહર્ષિ કે મુખમાંડલ કી એર દેખતે લગે. ઉન્હાંને દેખા કિ, મહર્ષિ કે ચિર-પ્રસન્ન વદન-મંડલ પર, વિષાદમયી ચિન્તા કી રેખા ૫પ્રેસ્ડટ હેા રહી હૈ. મહારાજ તે વ્યાકુલ ભાવ સે પૂછાઃ-“સા કયાં ? કયા સત્યવાન કે કુલ અથવા માતા-પિતા મેં કુછ દોષ હૈ ? ''
મહર્ષિ` ને કહાઃ-“ સેા બાત નહીં હૈ. ઘુમત્સેન બડે સત્યવાદી એવં ધર્માંત્મા હૈ. ઉનકે એકાંત સત્યવાદી હૈાને કે કારણ હી ઋષિયાં ને ઉનકે પુત્ર કા નામ સત્યવાન રખા હૈ. ઉસકા નામ ચિત્રાત્ર ભા હૈ કાંક બાહ્યકાલ મે ચેડાંસે ઉસે વિશેષ પ્રેમ થા ઔર વહ ધાડાં કે ચિત્ર બનાતે મે બડા કુશલ થા. ઉનકા વશ ભી એકાન્ત પવિત્ર ઔર પ્રતિષ્ઠિત હૈ.
21
46
તબ મહારાજ તે ક્િર પૂછા:-“ તથ્ય કયા સત્યવાન મે કુછ દૂષણ હૈ?'' મહિષ ને કહા:સા ખાત ભી નહીં હૈ. મૈં જાનતા કિ. સત્યવાન સૂર્ય કે સમાન તેજસ્વી, બૃહસ્પતિ કે સમાન વિદ્વાન, ઈંદ્ર કે તુલ્ય વીર ઔર પૃથ્વી કે સમાન ક્ષમાશીલ હૈં. વહુ એકાન્ત પિતૃવત્સલ હૈ ઔર સદા પિતા-માતા કી સેવા મેં સતત સંલગ્ન રહતા હૈ. દેખતે મેં ભી વહ પરમ સુન્દર હૈ; વહુ એકાન્ત બ્રહ્મણ્ય હૈ, ઉદાર હૈ, ધર્મનિષ્ઠ હૈ. સત્યવાન મેં ઇસ પ્રકાર કા કાઇ દોષ નહીં હૈ.
તબ તે। મહારાજ ઔર મહારાની કી ઉત્કંઠા તથા ઉદ્દિગ્નતા ઔર ભી અઢ ગઇ, મહારાજ ને કહાઃ–“ ભક્તવર ! તબ કયા બાત હૈ ? કૃપયા સ્પષ્ટ રૂપ સે કહુ હમારે હૃદયાં કી ઉદ્વિગ્નતા ક્રૂર કીએ.
..
મહર્ષિ ને કહાઃ-“ સત્યવાન મેં વસે કાઇ દૂષણ નહીં હૈ, વહ કુમારી સાવિત્રી કે એકાન્ત અનુરૂપ હૈ; પર ઉસમે એક દેષ હૈ ઔર ઉસ દોષ કા દૂર કરના અસભવ હૈ. વહુ દોષ યહુ હૈ કિ, વહુ ઠીક આજ સે એક વર્ષ કે ઉપરાન્ત, આજ હી કે દિન, ઇસી સમય મૃત્યુ કા પ્રાપ્ત હૈ જાયગા. યહી ઉસકા સબ સે બડા દૂષણ હૈ. ’
યહ સુનકર રાજા ઔર રાની દેનાં હી બડે ચિન્તિત ઔર દુ:ખી હેા “ બેટી ! જય ઐસી બાત હૈ, તબ તૂ કિસી દૂસરે વર્કી ખેાજ કર. ઉસકે સમસ્ત ગુણા કા તિરસ્કાર કિએ દેતા હૈ. ''
ગએ. રાજા ને કહા:ઉસકા એક હી દૂષણ
તબ સાવિત્રી તે મુખ ઉપર ઉડ્ડાકર, શાન્ત કિન્તુ સ્થિર સ્વર મેં, વે દિવ્ય વચન ઉચ્ચારણ ક્રિએ, જીન્હેં પ્રત્યેક રમણી કે અપને હ્રદય-પટલ પર દિવ્ય વર્ષોં મેં અંકિત કર રખના ચાહિએ. સાવિત્રી દેવી ને કહાઃ-પિતૃદેવ ! વૃક્ષ એક હી બાર પતિત હતા હૈ, પર્વત એક હી બાર ખંડિત હાતા હૈ; ઇસી પ્રકાર રમણી કા હ્રદય-દાન ભી એક હી બાર હાતા હૈ. મૈં તે ઉન્હે અપના પતિ નિર્વાચિત કર લિયા હૈ; મૈં ને અપને મન સે ઉન્હેં અપના પરમારાધ્ય અના લિયા હૈ. સબ ચાહે કુછ હેા, ચાહે ઉનમે એક ભી ગુણ ન હેા; પર મૈં તે ઉન્હેં અપના પતિ ખના ચૂકી. આ-કન્યા કા એક હી બાર પાણિ-ગ્રહણ હાતા હૈ; આ.દુહિતા સંકલ્પ ઔર કાર્યાં મેં વિભેદ નહીં કરતી. ઇસ લિએ પૂજ્યવર આપ ઇસમેં બાધા મત દીજીએ. મેં સત્યવાન હી કે। અપના ઇષ્ટદેવ બનાઉંગી, કૈાઇ દૂસરા કિસી ભાંતિ ઈસ શરીર ઔર મન કા સ્વામી નહીં હૈ। સકતા, ''
જીસ સમય કુમારી સાવિત્રી કે મુખમંડલ સે યહ તેજોમયી વાણી વનિત હેા રહી થી,
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |