Page Text
________________
૪
૩૩૦.
ભગવતી સાવિત્રીનું સંક્ષિપ્ત વૃત્તાન્ત સાક્ષાત મહાલક્ષ્મી કે સમાન કુમારી સાવિત્રી કા સૌન્દર્ય-તેજ ઉસ સમય સમુદભાસિત હે રહા થા.
યૌવન-યુગ મેં પદાર્પણ કરતે હી કુમારી સાવિત્રી કા સૌંદર્ય મયાફ-સૂર્ય કી વિમલ કાતિ કે સમાન સમુદ્ભાસિત હૈ ઉઠી. ઉનકે સમસ્ત પરિપુષ્ટ અંગે સે પ્રકાશ કી ઐસી વેગવતી ધારા નિકલને લગી કી, જીસકે સામને દષ્ટિ કરને સે એંખ તિલમિલા ઉઠતી. ઉનકા વિશાલ લલાટ યજ્ઞ-અગ્નિ કી સમુજજવલ કાતિ કે સમાન ઝલઝલ કરતા થા; ઉનકા પ્રસન્ન મુખમંડલ પ્રભાકર કે સમાન પ્રભા વિકીર્ણ કરતા થા, કુમારી સાવિત્રી સ્મૃતિમતી સૂર્ય કાતિ કે સમાન પ્રતીત હતી થી.
પર, યહ પ્રદીપ્ત લાવણ્ય ઉનકે માતા-પિતા કી ચિન્તા કા પ્રધાન કારણ હે ગયા. કન્યા યુવતી હો ગઈ, અબ ઉસકા વિવાહ કર દેના ચાહિએ યહ વિચાર કર મહારાજ અશ્વપતિ ને કિતને હી રાજકુમારો કે સાથ ઉનકા વિવાહ કર દેને કા પ્રયત્ન કિયા. પર, કઈ રાજકુમાર ઉન્હેં અપની પચ્ચે શાયિની બનાને કે પ્રસ્તુત નહીં હુઆ. ઉનકે ઉસ દિવ્ય તેજોમયી લાવણ્યલક્ષ્મી કો દેખકર કિસી રાજકુમાર કા યહ સાહસ નહીં હુ આ કિ, વહ કુમારી સાવિત્રી કે અપની અર્ધાગિની બનાતા. જે કઈ સાવિત્રી કે દેખતા, ઉનકે પ્રદીપ્ત સૌંદર્ય પર દષ્ટિ ડાલતા, વહી ઉનસે વિવાહ કરને સે ઈ-કાર કર દેતા. વહ કયા સાધારણ સૌન્દર્ય થા ? કયા સાધાર રાજકુમાર કે ભોગને યોગ્ય વહ લાવણ્ય થા ? વહ તે સૂર્ય કે સમાન-પ્રખર અગ્નિ કે સમાન પ્રજવલિત લાવણ્ય થા. તબ સાધારણ રાજકુમાર ઉસકો કેસે અપના ઉપભોગ્ય બનાતા જીસકી ઓર દઇ ભર કે દેખના તક કઠિન થા, જીસકે પ્રદીપ્ત લાવણ્ય પર દૃષ્ટિ ડાલને હી સે આ બેં તિલમિલા ઉઠતી થી, ઉસસે વિવાહ કરને કે લિએ ભી કિસી પરમ તેજસ્વી તપસ્વી કી આવ
શ્યકતા થી. ભગવતી કા આધ્યાત્મિક શક્તિ કે ચમત્કાર કે દિખાને કે હી લિએ વહ અવતાર દિવ્ય સ્વરૂપ ધારણ કરકે પ્રકટ હુઆ થા, તબ ઉસ પરમ તેજસ્વિતી કન્યા કે પાણિગ્રહણ કે લિએ સાધારણ રાજકુમાર કૈસે સાહસ કરતા ?
પર, ઇસસે મહારાજ અશ્વપતિ ઔર ઉનકી રાજમહિલી બડી ચિતિત હે ઉઠીં. એક દિન થા જબ વે દોને સત્તાન કે લિએ ઉદ્વિગ્ન રહતે થે: આજ સત્તાન હૈ, તે ઉસકે વિવાહ કી ચિન્તા મેં દોનાં વ્યગ્ર રહતે હૈ. બાત તે યહ હૈ કેિ, માતા-પિતા કા સારા જીવન સત્તાન કે હિતચિન્તન હી મેં વ્યતીત હોતા હૈ. અશ્વપતિ ઔર ઉનકી રાજમહિષી ને ઈસ વિપત્તિ સે ઉદ્વાર પાને કે લિએ ફિર જગજનની જગદમ્બા કી શરણ લી. વહી સબકા વિસ્તાર કરતી હૈ, વહી સબકી માતા હૈ.
એક દિન કી બાત હૈ. કુમારી સાવિત્રી ને એક અનુષ્ઠાન કિયા થા, ઉસ દિન અનુષ્ઠાન કી સમાપ્તિ પર શેષ સ્નાન કરકે કુમારી સાવિત્રી ને અપને ઈષ્ટદેવ કા ધ્યાન કિયા. ઉસકે ઉપરાંત બ્રાહ્મણ સે સ્વસ્તિવાચન કરાયા ઔર ઉનકે આશીર્વાદ કે શીશ પર ધારણ કરકે વહ એક સ: પ્રફુટિત ગુલાબ-માલા કે લેકર અપને પિતા કે ચરણે મેં ઉપસ્થિત હુઇ. પિતા કે ચરણે મેં પ્રણામ કરકે કુમારી ને વડ પવિત્ર માતા પિતા કે હાથ મેં દે દી, ઔર આપ સ્વયં એક ઓર કે અવનત મસ્તક કરકે આઠ ગઈ. ઉસ સમય પ્રભાત-સૂર્ય કિ કિરણે સાવિત્રી કી દી હુઈ માલા. કા ચુંબન કર રહી થી, ફૂલ ભી હૈ-લેંસ કર ઉનકા અભિનન્દન કર રહે છે. પિતા ને એક બાર અપની ઉસ દિવ્ય તેજોમયી કન્યા કી ઓર દેખા. ઉને દેખા, કુમારી સાવિત્રી કા સમસ્ત અંગ યૌવન કી અભિનવ તરંગો સે ઉસી પ્રકાર હિલ્લોલિત હે રહા હૈ, ઇસ પ્રકાર સૂર્ય કી પ્રસન્ન કાતિ મેં માનસરોવર કા શુભ્ર સ્વચ્છ સલિલ હિલલિત હતા હૈ, પર જબ ઉનકે હદય મેં યહ ભાવ ઉઠા કિ ઉનકી ઉસ લક્ષ્મી-સ્વરૂપા યુવતી કન્યા સે વિવાહ કરને કે લિએ કોઈ રા* કુમાર ઉઘત નહીં હોતા હૈ. તબ ઉનકા મુખમડલ સહસા મેલીન હૈ ગયા. કુછ દેર તક રાજા ઈસી વિચાર મેં પડે રહે કિ, અબ કયા કરના ચાહિએ ઔર કિસી પ્રકાર કન્યા કે લિએ વર કી યેજના કરના ચાહિએ? સહસા ઉનકે મન મેં એક વિચાર ઉત્પન્ન હુઆ ઔર ઉસ વિચાર ને ઉનકે વિષાદ કે બહુત બડે અંશ મેં કમ કર દયા. રાજા ને શાન્તિ ભંગ કરતે હુએ કહા
બેટી સાવિત્રી ! ”
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |