Prachin Bharat Varsh Bhag 04

SR No.: 034580
Original Sutra Author: N/A
Author: Tribhuvandas Laherchand Shah
Publisher: Jain Shwetambar Conference
Publication Year: 1938
Total Pages: 476
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 59 MB

Page 75

તૃતીય પરિચ્છેદ ] શકારિ વિક્રમાદિત્ય
૩૩ રાજા શિક વૃદ્ધ હેવાથી કદાચ નામને જ રાજા છે. તે વિક્રમાદિત્ય બીજો કોઈ નહીં પણ ગભીલ હશે; અને બધે રાજ કારભાર વિક્રમાદિત્ય ચલાવતો રાજા ગંધર્વસેનઃ દર્પણને કુમાર, આ વિક્રમાદિત્યજ હશે. પણ તેને મરણ બાદ વિક્રમાદિત્ય રાજમુકુટ સમજવો. તેમજ પ્રજાનું નિકંદન કાઢી નાંખી, પિતાના શિરે ધારણ કર્યો હશે. જેથી આ સર્વ શકારિનું ઉપનામ મેળવનાર ભાગ્યશાળી, નરપુંગવ સમયને ઇતિહાસકારોએ વિક્રમાદિત્યનોજ રાજ્યકાળ કેશરી સમાન રાજવી પુરૂષ પણ આજ વિક્રમાદિત્ય લેખાવી દીધો હોય. આમ બનવા યોગ્ય પણ છે. હતો. વળી એ દેખીતું જ છે કે આ અવંતિની પ્રજા તેથી આપણે તે વિક્રમાદિત્યના ચરિત્રમાં તેના અનેક કચરાતી, રીબાતી, મુંગે મોઢે અંતર્વેદના અનુભવતી તથા સગુણોની હારમાળામાંજ ઓર એકની વૃદ્ધિજ રાતદિવસ માનસિક યંત્રણું સહન કરતી, સાત સાત લેખવી રહે છે.
વર્ષ જેટલા લાંબા કાળનાં વહાણાં ઉગતાં અને (૨) શકારિ ગર્દભીલ: વિક્રમાદિત્ય ઉફે આથમતાં સુધી મુક્તિને માટે જ્યારે અહર્નિશ પ્રભુ
વિક્રમસિંહ અથવા વિકમ ન પ્રાર્થના કરી પડી રહી હતી, ત્યારે ઉપર પ્રમાણેની પિતા વર્તમાનકાળે ભારતવર્ષમાં વસતી હિંદી પ્રજાના ઉપર રાજ ચલાવતી શકપ્રજાના સિતમ અને જહાંરીમોટા ભાગને જે નામ પુણ્યક બની રહ્યું છે તથા ગીમાંથી તેમને મુક્તિ મેળવી આપનાર મળી આવે, તે
જે નામ સારીએ વેપારીઆલમ તેવા ઉપકારી પુરૂષનું નામ પોતાના અંતઃકરણના ઉંડામાં તેનાં નામ પોતાના વ્યાપારી દફતરમાં ઉંડા ભાગમાં સદાને માટે કાતરી રાખે તથા તે પુરૂષને
નિરંતર લખી રહી છે, તે નામ મહાન ઉદ્ધારક નરપતિ તરીકે લેખી, તેની યશકિર્તિને મહાપ્રતાપી, બળવાન, પ્રતિભાસંપન્ન રાજા વિક્રમાદિત્યનું વિશ્વદિગંત કરી મૂકવા માટે, તેના નામનો સંવત્સર
(૩) વિક્રમાદિત્ય શબ્દના અર્થની સમજ કે.હિ. ઈ. . (૫) અહીં ભલે, શક પ્રજાના જુલમની જ નોંધ કરી છે. ૫૩૩ માં નીચે પ્રમાણે આપી છે. વિકમ=Might, પરાક્રમ એટલે તેને કાળ સાત વર્ષને લખ પડયો છે. બાકી
આદિત્ય The Sun, સૂર્ય એટલે કે વિક્રમાદિત્ય=The ખરી રીતે તે સમ્રાટ પ્રિયદર્શિનના મરણથી માંડીને Sun of the might પરાક્રમને સૂર્ય, પરાક્રમમાં સૂર્ય અત્યાર સુધીનો સર્વ સમય “મારે તેની તરવાર' જે જ સમાન,
ગયા છે. આ વિક્રમાદિત્યે ગાદીએ બેસીને બધું શાંત પાડવું,
ત્યારે જ પ્રજાના મન શાંત પામ્યાં છે. અને એટલા માટે જ ના. પ્ર. પત્રિકા પુ. ૧૦ ભાગ ૪ પૃ. ૭૨ ટી. ૪૪ માં સંવત્સરની ખરી રીતે સ્થાપના થઈ છે. પણ ઉપર પ્રમાણે જ અર્થ ઘટાવ્યો છે અને જણાવ્યું છે કે (લેખક મુનિ શ્રી કલ્યાણુવિજયજી મહારાજ છે) શુંગવંશી પ્રિયદર્શિન બાદ જોશો, તે બધા રાજાને સમય પાંચ બળમિત્ર ભાનુમિત્રના અમલને ૬૦ વર્ષ આખ્યાનું પાંચ કે છ છ વર્ષ જ ચાલ્યો છે. તેના મરણ પછીના ૨૯ પરિશિષ્ટ કારે જણાવ્યું છે. (જુઓ પુ. ૧, પૃ. ૨૦૨ વર્ષમાં પાંચ મૌર્ય, ૯૦ વર્ષના શુંગવંશમાં ૧૦ શુગે, ૪૦, ટી. ન. ૩૩ માં ટાંકેલ ગાથાઓ) એટલે આ ગભીલ વર્ષમાં એક નહપાણ (આ એક અપવાદ રૂ૫ ગણી શકાશ), વિક્રમાદિત્ય તે પેલો શુંગવંશી બળમીત્ર જ જા. પછીના ૧૦ વર્ષમાં ગભીલ દર્પણ, તે બાદ સાત વર્ષમાં વ્યુત્પત્તિ ઉપરાંત આ વિક્રમાદિત્યનું રાજ્ય પણ ૬૦ પાંચ શક રાજાઓ: તે પ્રમાણે ૨૯, ૯૦, ૪૦, ૧૦ અને ૭ વર્ષ ચાલ્યું છે. [મારું ટિપ્પણ:-ખરો ભેદ કયાં સમાયલો મલી ૧૭૪ વર્ષમાં ૫, ૧૦, ૧, ૬ અને ૭ મલી ૨૪ છે તે માટે પુ. ૩ પૃ. ૧૦૬ થી ૧૦૮ નું લખાણ તથા ટીકાઓ રાજાઓ અવંતિ ઉપર રાજ કરી ગયા છે. એટલે પ્રજાનાં જુઓ. ખાસ કરીને પૃ. ૧૦૮ ટી. નં. ૭.]
મન તે અગાઉ જે શાંતિ ભોગવતાં તે આપણાબસો વર્ષમાં (૪) આ વિક્રમાદિત્ય જ શકારિ ઠરાવી શકાય તેમ છે. ગુમાવી દીધી હતી. ખરી વાત છે કે વચ્ચે શુંગવંશીને તેની ચર્ચા બહુ વિસ્તારપૂર્વક આગળના ખડે કરવામાં સમય દીર્ધકાળ ટકે છે. પણ તેમાંયે તેમની ધનતૃષ્ણ, આવી છે તે જોઈ લેવી.
પરદેશી પ્રજાનું ચડી આવવું તથા તેની સાથેના વારંવાર
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara Surat