________________
१८२
नजराजयशोभूषणम् ।
[विलास.७ कार्यकारणयोः कालस्यैक्यं तव्यत्ययोऽपि च ।
षविधाऽतिशयोक्तिर्हि सम्मता चारुचेतसाम् ॥ तत्राया यथा
सन्तु सहस्रं सुदृशः सकलजनश्लाघ्यवैभवोल्लसिताः।
नाविभुलालितायाः सुतनोः सौभाग्यसम्पदन्यैव ॥ अत्र सौभाग्यसम्पदो वास्तवाभेदेऽपि भेदः कल्पितः। अत्र स्वतःसिद्धकविप्रौढोक्तिसिद्धसौभाग्यसम्पदोरभेदाध्यवसायः ।
भेदेऽप्यभेदकथनं यथाजिह्वायां न च वक्ति (कि?) मा न च मतौ मन्दत्वमङ्गेऽपि वा
मालिन्यं न च लीलयाऽपि महिभृत्पादस्वयंसेवनम् । दृप्यसिहनिनादतोऽपि न च ते भीतिस्तथाऽपि प्रभो
नित्यं श्रीनृपते नमन्नृपतते त्वं हस्तिनामग्रणीः॥ अत्र नञ्जराजदिग्दन्तिनोरसाधारणभुवनधौरन्धर्याद्यभेदाध्यवसायः । अयोगे योगकथनं यथा
विबुहा वहूहि गीदे होदो गंजेंद जसहरे जादे(दु?)।
सुमरेन्ति णेव्व ईसि वि अमिअंतकालणिस्सरन्तं वि ॥ अत्र विबुधानाममृतस्मृतियोगसत्त्वेन तद्भावायोगेऽपि तत्कल्पनादयोगेऽपि योगकथनम् । योगेऽप्ययोगकथनं यथानञ्जक्ष्मापप्रतापज्वलदनलभरैः पच्यमाने पयोधौ
तापादप्राप्तनिद्रः सरभसमधुना तं विदूरे विमुश्चन् । कान्त्या प्रान्तं विलिम्पन् कुवलयविपिनश्रीविलासं हसन्त्या
स्वच्छन्दं चन्द्रबिम्बे स्वपति नवसुधापूरिते शौरिरेषः ॥ अत्र शौरेः पयोधियोगे सत्यपि तदभावकथनात् योगेऽप्ययोगकल्पनम् । कार्यकारणयोरेककालापत्तिर्यथा
यदा युधि प्रन्ति विरोधिनो यान्
ननक्षमापालभटाः कृपाणैः । (छा) विबुधावभिर्गीते भवतो नझेन्द्र यशोभरे जाते (तु ?)।
स्मरन्ति नैव ईषदपि अमृतं तत्कालनिःसरदपि ॥
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
