________________ શ્રીભગવતી વ્યાખ્યા પ્રજ્ઞપ્તિસૂત્ર-૨ પંચમાંગ શ્રી ભગવતી વ્યાખ્યા પ્રજ્ઞપ્તિ આગમના ટીકાકાર નવાંગી વૃત્તિકાર પૂજ્ય આચાર્યદેવ શ્રીમદ્ અભયદેવસૂરીશ્વરજી મહારાજા છે. આ મહાપુરુષ મૂળ માલવદેશની ધારાનગરીના હતા. પિતાનું નામ મહીધર અને માતાનું નામ ધનદેવી હતું. પોતાનું સંસારી નામ અભયકુમાર હતું. વિક્રમની અગ્યારમી સદીમાં આ મહાપુરુષનો જન્મ થયો હતો. વૈરાગ્ય પામી તત્કાલીન ચાંદ્રકુળની પરંપરામાં થયેલા પૂ. આ.શ્રી. વર્ધમાનસૂરિના શિષ્ય પૂ.આ.શ્રી જિનેશ્વરસૂરિના શિષ્ય બન્યા હતા. આ મહાપુરુષના કાળમાં જૈન સાધુ સંસ્થામાં ઘણી શિથિલતા પ્રવેશી ચૂકી હતી. શિથિલ થયેલા શ્રમણો ચૈત્યવાસી તરીકે ઓળખાતા. જૈન સમાજ ઉપર વર્ચસ્વ ધરાવતા, જૈનશાસનને પારાવાર નુકશાન પહોંચાડતા. નવાંગી ટીકાકાર મહર્ષિ તથા તેઓશ્રીના ગુરુવર્ગે આ વિષમ પરિસ્થિતિનો સામનો કરીને શાસનને અવિચ્છિન્ન રાખ્યું હતું. બીજી બાજુ, તે કાળમાં દુકાળની ગર્તામાં વિશાળ શ્રુતનો વિનાશ થયો. મૂળ આગમો અને તેની વૃત્તિઓ પણ વિચ્છેદ પામવા લાગી. શાસનની આ વિકટ પરિસ્થિતિમાં એકવાર શાસન-દેવીએ એક રાત્રિએ ધર્મધ્યાનમાં સાવધાન અને મગ્ન રહેલા પૂ. શ્રી. અભયદેવસૂરિ મ.ને નમસ્કાર કરીને કહ્યું કે, “હે મુનિવર ! આ પૂર્વે શાસનમાં પૂ.આ.શ્રી. શીલાંગકોટિસૂરિ થયા. જેમણે અગ્યાર-અગ્યાર અંગ ઉપર વિવરણ ભગવતતી સૂત્ર-૨ || 35
