________________ એકનિગોદનાં જીવની પણ આશાતના ન કરી શકાય. તેનાં પણ આઠ ઢચક આત્મ પ્રદેશોમાં જ્ઞાનાદિ અંશભાગ ખુલ્લા છે. જો એકેન્દ્રિયની આશાતના ના કરાય તો પંચેન્દ્રિય જીવની આશાતના કેમ કરી શકાય? મોટાભાગનો આપણો વ્યવહાર પ્રાયઃ અજ્ઞાનતાનાં આધારે ચાલે છે. શાસ્ત્ર તત્ત્વનાં અવબોધ રૂપ વ્યવહાર કરવામાં ન આવે તો એ વ્યવહાર સંસાર વધારવાનું કાર્ય કરે છે. ધર્મના નામે ધતિંગ ચાલે એના જેવું બીજું કોઈ ભયંકર પાપ નથી. આપણા પોતાના આત્માને બચાવવો એ ધર્મ છે. પરમાટે જીવીએ તો પોતાના આત્માની ઘોર આશાતના થાય. કેવળજ્ઞાન દૂર થતું જાય. મિથ્યાત્વ પરની દિશામાં પુરુષાર્થ કરાવે. આજ સુધી આત્માએ અધિક મેળવવા માટે ઘણું છોડ્યું. પણ છોડેલું સદા માટે છૂટે–પાછુંન મળે એ જ લક્ષ આવે-નિર્ણય થાય તો કામ થાય. નહિ તો છોડેલું પાછું વળગે. માટે પ્રથમ માન્યતા ફેરવવી પડે. આત્માના ધનને ધન માનવાનું છે. પર ધનથી ઈન્દ્રિયો ખુશ થવાની. એનાથી મોહિત આત્મા દોડા દોડી કરશે. ઈન્દ્રિયાતીત બનવાનું છે. ઈન્દ્રિયો દ્વારા જે જે વસ્તુ મળે તે તે છોડે તો આત્માનું સુખ મળે. સંસારનું સુખ ઈન્દ્રિયો દ્વારા જ ભોગવી શકાય, આત્માનું સુખ ઈન્દ્રિયાતિત છે. તેથી તેને ઈન્દ્રિય વિના જ સીધું આત્માથી ભોગવાય. આપણે સ્વમાં મહેનત નથી કરતાં, પરમાં મહેનત કરીએ છીએ. હું આત્મા છું મારી પાસે શાશ્વત ધન છે. આવેલું જવાનું નથી. તે ધન આવ્યા પછી દીનતા નાશ પામે છે. સ્વાધીન બનવા આત્મધન જરૂરી છે. જીવે મનથી સમાધિ રાખવાની અને આત્મામાં સમતા માણવાની છે. સમાધિ અને સમતા જ્ઞાન ધનવિના ન મળે. સમતા કોઈ આપી ન શકે. પોતાનાં પુરુષાર્થથી સમતા મળે. જ્ઞાનસાર-૨ || 231
