________________
બુદ્ધિવાદના વિકાસ.
"C
કાલીન્સ તે મુકાબલે શિક્ષામાંથી ઉગરી ગયા હતા પર ંતુ કે બ્રીજની સીડની સસેક્ષ કાલેજના 2ામસ વુલ્સ્ટન નામના એક “ફેલા”એ આપણા તારણહારના ચમત્કારો સંબધી 5 છ આક્રમણશીલ પ્રશ્નધા” લખીને પોતાની ઉદ્ધતાઇનું ફળ ચાખ્યું. એની ફેલેની પદવી ઝુંટવી લેવામાં આવી તથા અદનક્ષી કર્યાંના આરેાપસર તેને સેા પાઉન્ડના દંડ અને એક વર્ષની સજા કરવામાં આવ્યાં. દંડ આપવાની તેનામાં શક્તિ ન હેાવાથી તે કારાગૃહમાં પંચત્વ પામ્યા. ચમત્કારા અશ્રદ્ધેય અને અશક્ય છે એવું પ્રતિપાદિત કરવાની વાદપતિના એ આશ્રય લેતા નથી. એ તે બાઇબલમાં વર્ણવેલા મુખ્ય ચમત્કારાની વાસ્તવિકતા તપાસે છે અને અપૂર્વ શક્તિ તથા વિચક્ષણ–ઝીણી સામાન્ય અક્કલથી તે દર્શાવી આપે છે કે એ ચમત્કારી અયુક્ત અને કર્તાને ન છાજે એવા છે. વળી, તેણે એ પણ દર્શાવી આપ્યું છે કે ભુંડ ડુક્કરના ટાળામાં ચમત્કારથી રાક્ષસને ઘુસાડવાનું કૃત્ય ગેરવાજખ્ખી હતું અને એ દ્વારા અન્યની માલમિલકતને અક્ષમ્ય ધેાકેા પહોંચ્યા હતા. ઇશ્વરી ચમત્કારથી કરમાઈ જતા (Blasting) અંજીરના ઝાડ વિષેની વાર્તા સંબંધે એ લખે છે કે “ ધારે કે જો કેન્ટને કાઇ જમીનદાર ખેડુત ઈસ્ટરના તહેવારામાં (એમ મનાય છે કે આ સમયેજ ઇસુ ખ્રિસ્ત અંજીરની શોધમાં ફરતા હતા) પીપીન્સ નામનાં વિલાયતી ફળા થયાં છે કે નહિ તે જેવાને પોતાની વાડીમાં જાય અને ઈસુના ચમત્કારથી શુષ્ક થયેલા ઝાડને જોઇને નિરાશામાં ઝાડના ઉચ્છેદ કરે તેા શું પરિણામ આવે ? એના પાડેાશીએ એને કેવા લેખશે? બધાજ તેને હાસ્યાસ્પદ લેખી બનાવશે અને ભાગજોગે એ ખાના જાહેરપત્રામાં ઘુસી જાય તે! એ ખીચારા માણસ માત્રની મશ્કરીને
પાત્ર થાય.
૧૩૮
""
એની દલીલ પતિ યથા ચીયાને ચમત્કાર પરની એની
સમજવા માટે. મેથેસ્ડાના ખામાટીકા વાંચીએ. ત્યાં એક દેવદૂત
