________________
સંત-શિષ્યની જીવનસરિતા પરિણામે આજથી ૪૦-૪૫ વર્ષ પહેલાંના તે જમાનામાં મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજ “સુધારક સાધુ તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા.
આવા કાન્તિકારી સાધુની મુંબઈ જેવા વિશાળ ક્ષેત્રમાં આવશ્યકતા હતી અને મુંબઈ પધારવા માટે તેમને સૂરતથી જ નિમંત્રણ મળી ચૂકયું હતું એટલે સમયની માગને ખ્યાલ કરીને મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજ તથા શિષ્યભાવે રહેલા મુનિશ્રી હર્ષચંદ્રજી ઠાણા એ સૂરતથી વિહાર કરી પ્રથમ વાર મુંબઈ ભણી પ્રયાણ કર્યું.'
મુંબઈમાં મુંબઈમાં એ દિવસે માં માત્ર ચીંચપોક્લીમાં જ સ્થાનકવાસી જૈન સાધુઓ માટેને ઉપાશ્રય હતો. પરંતુ મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજ પ્રત્યે ભક્તિભાવવાળે અને તેમના વિચારને ઝીલી શકનારે મેટો અને જાગ્રત વર્ગ ઘાટકેપરમાં રહેતું હતું. આથી મુંબઈનું તેમને બે ઠાણાને પ્રથમ ચાતુર્માસ ઘાટકેપરમાં થયે.
હીરાની પરખ ઝવેરી કરે. મહારાજશ્રીના હીરની પરખ મુંબઈની જેમ-જેનેતા જિજ્ઞાસુ ને જાગ્રત આમજનતા કરી રહી અને તેમના સત્સંગ તેમ જ વ્યાખ્યાનશ્રવણને ખૂબ લાભ લઈ રહી. ભારતમાં ત્યારે ગાંધીયુગ બેસી ગયા હતા અને ઉપર કહ્યું તેમ, મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજ પણ પિતાના મનન-ચિંતનના પરિણામે તે અરસામાં ગાંધીવિચારધારાના અનુદક-પુરસ્કર્તા બન્યા હતા એટલું જ નહિ, હિંમતપૂર્વક કાન્તિ કરીને સંપ્રદાયની ચીલાચાલુ પ્રણાલિકાને ગૌણ કરી, પિતાના કથન અને આચરણ દ્વારા ગાંધીજીની વિચારધારાને અનુમોદન આપી રહ્યા હતા અને જૈન સિદ્ધાંતજૈન જીવનદર્શન–સાથે તેને અનુબંધ બેસાડી રહ્યા હતા; મેળ કરી રહ્યા હતા.
