________________
‘સંત-શિષ્ય’ની જીવનસરિતા
૬૯
નિČથ દશા સશ્રેષ્ઠ હોવા છતાં અને માનવા છતાં, તેએ પેાતે અનુભવથી એવુ સમજી શક્યા હતા કે ગમે તે દેશના, ગમે તે મતના કે ગમે તે જાતિના માણસ જો પેાતાનામાં સર્વપ્રથમ માનવતાના ગુણુ કેળવે તે આત્મશ્રેય સાધવાને પૂરા અધિકારી
મની શકે છે. ૧
આવી સમન્વયી, શ્રેયસાધક ને સર્વોપકારક દ્રષ્ટિપૂર્વકની તેમની અસગયાત્રા જેમ આમસમાજની વચ્ચે ચાલી તેમ જ અન્ય સાધુજના વચ્ચે પણ ચાલી, એકલ’યાત્રા છતાં સહયાત્રી ગુરુષ એ અને અન્ય સાધુજને સાથે તે સંવાદપૂર્વક ચાલતી રહી.
તે વખતે લીખડી સંપ્રદાયના સાધુએમાં ત્રણ મહાપુરુષા પ્રસિદ્ધ ત્રિપુટી તરીકે સન્માન પામતા હતાઃ (૧) પ્રસિદ્ધ વક્તા મહારાજશ્રી નાગજી સ્વામી (૨) શતાવધાની ૫. મહા. શ્રી રત્નચંદ્રજી સ્વામી અને (૩) આપણા ચરિત્રનાયક કવિવય ૫. મહા. શ્રી નાનચંદ્રજી સ્વામી. આ ત્રણેયમાં અનેાખી અને અદ્વિતીય શક્તિઓને વિકાસ થયા હતા એટલુ જ નહિ, પણ તેમને પરસ્પરના પ્રેમ અને સદ્ભાવ પશુ ઉચ્ચ કાર્ટિનેા હતેા. જ્યારે જ્યારે અને જે જે ક્ષેત્રમાં તે સૈાનું મિલન ને સહજીવન ચેાજાતું ત્યારે ત્યારે અને ત્યાં ત્યાં આનદ અને ઉત્સાહનુ અપૂર્વ વાતાવરણ જામતુ અને સમાજમાં પણ તેના સુભગ સંવાદી આંદાલના પ્રસરી જતાં.
આમ સમાનપંથી સાધુજને વચ્ચે ચાલેલી મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી પ્રથમ પ્રયાસે જ સફળતાનાં એંધાણ
અને હુજનસમાજની મહારાજની એકલયાત્રા આપવા માંડી. અંતરમાં
"
૧ તુલનાયાગ્ય : (૧) જાતિ, વેશના બાધ નહિ, કહ્યો માર્ગ જો હોય. '
-આત્મસિદ્ધિ શાસ્ત્ર
(૨) તું ગમે તે ધર્મ માનતા હો તેનો મને પક્ષપાત નથી, માત્ર કહેવાનું તાત્પર્ય એ કે જે રાહથી સંસારમળ નાશ પામે તે ભકિત, તે ધર્મ અને તે સદાચારને તું સેવજે... –શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર
