________________
“સંત-શિષ્યની જીવનસરિતા
આમ ગુરુસેવાની સાથે સાથે ગુરુદેવની જ પ્રેરણું ને પ્રોત્સાહનથી તેમ જ પિતાની મૌલિક સૂઝથી તેમણે સ્વાધ્યાય, સાહિત્યસર્જન અને સંસ્થાનિર્માણનાં અભૂતપૂર્વ કાર્યો પણ આ ગાળામાં જ યથાયોગ્ય રીતે આરંભ્યાં એમ કહી શકાય.
સાધુજને અને સમાજની વચ્ચે અસંગયાત્રા
વિ. સં. ૧૯૭૭માં ગુરુદેવ શ્રી દેવચંદ્રજી મહારાજ કાળધર્મ પામ્યા પછી મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજ સદ્દગુરુની છત્રછાયાવિહેણ બન્યા એ પણ તેમની સંયમયાત્રાના વિકાસ માટે આવશ્યક હતું. પિતાની અંદર જ બેઠેલા અંતર્યામીના આદેશને સમજવા અને અનુસરવા માટેની તક તેમને આમ મળી રહી હતી. પિતાની જ ઉપર આસ્થા રાખી એકલપંથે ચાલવા, બહારનાં અનેક આવરણને અળગાં કરી માંહ્યલા આતમરામને ઓળખતા ઓળખતા સવ-પરનું અને સમાજનું શ્રેય સાધવા તેમને આ કેઈ સાંકેતિક પ્રેરણું થઈ રહી હતી. સંયમયાત્રાના હવે પછીના અપરિચિત પથે અને પ્રદેશમાં હવે એકલા જ, આત્મબળના જ આધારે, વિચરવા પરમ ચેતના તેમને જાણે આમંત્રણ આપી રહી હતીઃ
पंथ रहने दो अपरिचित,
प्राण रहने दो अकेला ! १ તથાગત બુદ્ધના શબ્દોમાં કહીએ તે હવે તેમના અણદીઠ, અપરિચિત, એકલપંથે (અન્ય ગુબંધુઓ અને સાધુજનના સંગ વચ્ચે વસવા છતાં પણ અંતરથી “એકલપંથે') તેમણે પોતે જ પિતાના દિલને દીવો બનવાનું હતું : “આતમ વીરો નવ ! '
આખર બહારના અન્ય આધારે અને આવરણે ક્યાં સુધી? વ્યક્તિનું, સાધકનું આત્મતેજ એ બધાની દીવાલે ભેદાય નહિ १ सुश्री महादेवी वर्मा : 'दीपशिखा'
