________________
૬૪
લીંબડીમાં ગુરુસેવાથે નવ વર્ષ સૂતો હતે સેડ સદા તાણ, જગાડયો દીન કિંકર જાણી; વંદે બસંતશિષ્ય” આ વાણી . .. . ગમે મને ૦૬ ૧
આમ ગુરુનો પરમ ઉપકાર ગણતાં, જીવનભર માટેના તેમના વિરહની વ્યથા અનુભવતાં અને તેમના પક્ષ પ્રેમસ્વરૂપને ઘટઅંતરમાં સંઘરતાં શ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજ પિતાની ભરમત વિવશતાથી આગળ રમી રહ્યા. તેમની જીવનસરિતાની સંયમયાત્રા હવે ગુરુવિહેણું વિશ્વમાં આગળ ચાલી રહી. લીંબડીમાં ગુરુસેવાર્થે ગાળેલાં નવ વર્ષે તેમાં કેઈ બિલકુલ જુદે જ પ્રાણ પૂર્યો હતે.
સ્વાધ્યાય, સાહિત્યસર્જન અને સંસ્થાનિર્માણ
લીંબડીમાં ગુરુસેવાર્થે ગાળેલાં નવ વર્ષ દરમિયાન મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજનું જે અધ્યયન, સર્જન ઈત્યાદિ થયું તેની ઝાંખી કરવા સારુ તે બાબતમાં સ્વતંત્રપણે ડેકિયું કરવું જરૂરી છે.
અવનવું જાણવાની જિજ્ઞાસા અને વિવિધ વિશાળ વાચનથી સજ્જ અને સમૃદ્ધ થવાની આવશ્યકતા તેમને ઊંડા અધ્યયન તરફ ખેંચી જતી. ગુરુદેવશ્રી દેવચંદ્રજી મહારાજની પારદશી દષ્ટિ આ જઈ ગયેલી. પરિણામે વચ્ચે વચ્ચે પિતાની સેવામાંથી તેઓ જ તેમને પ્રેમાગ્રહપૂર્વક મુકત કરતા અને સ્વાધ્યાયમાં જોડતા. એકાગ્રપણે ચાલતા તેમના આ અધ્યયનના ઉપક્રમમાં મુનિશ્રી નાનચંદ્રજી મહારાજને એક ઉપકારક વ્યકિતને પરિચય થયો. એ પરિચય હતે લીંબડીના જ વતની, ઊંડા અભ્યાસી, તત્ત્વચિંતક અને લેખક શ્રી છોટાલાલ હરજીવન “સુશીલને!
શ્રી “સુશીલે અંગ્રેજી સાહિત્ય ઉપરાંત શ્રેષ્ઠ બંગાળી સાહિત્યનું ઉચ્ચ જ્ઞાન સંપાદન કરેલું હતું. શ્રી અરવિંદ અને ગુરુદેવ રવીન્દ્ર૧ “પ્રાર્થનામંદિર' આ. ૧૬ પૃ. ૧૫૬.
