________________
સહનશીલતાની પરાકાષ્ઠા
વાળ ખેંચવાના છે. આમ વિચારીને તેણે ફરી કહ્યું : “ભાઈ, વાળ ખેંચતી વખતે તમને કેવી પીડા થશે તેને ખ્યાલ છે....? ’
૩૪
ત્યારે ન!ગરદાસે ઢઢતાપૂર્વક કહ્યું, “તમે એની ચિંતા ન કરો. હું આ ખરાખર બેઠા .... તમે તમારું કામ ચાલુ કરે......... ભવિષ્યમાં મહામાનવ થનાર આ યુવાન પુરુષની કેવી અજબ શક્તિ....કેવી દૃઢતા....કેવી સહનશીલતા !
અસ. પછી લાચારીથી હામે તે ચીપિયા લઈ વાળ ખેંચવા માંડયા....એક........પાંચ....દસ કરતાં કરતાં આખું ચે માથુ મૂડી નાખ્યુ, પરંતુ ત્યાગ, વૈશગ્ય અને તિતિક્ષાવૃત્તિની તીવ્રતાએ પહેાંચેલા નાગરદાસે જોનારને પણ અરેરાટી છૂટે એવા આ ક્રૂર પ્રયાગ પ્રસન્નતા, સહનશીલતા અને હિંમતપૂર્વક સહન કર્યા. કામ પત્યું એટલે આવ્યા સીધા ઘેર.
ખારણું ખોલતાંવેંત મેાંધીભાભી તે જોઈને હેબતાઈ જ ગયાં. આંખમાં આંસુ લાવી એ ખાલી ઊઠયા: “અરે, નાગરભાઈ! આ શુ કર્યું ?....” વધુ ખેલવા જાય તે પહેલાં તે તેમને ગળે ડૂમા ભરાઈ આન્યા અને રડી પડયાં. મહામહેનતે શાન્ત થયા પછી તેમને થયુ કે આવી સ્થિતિમાં માથું કેવું મળતું હશે, કેવુ દુઃખતું હશે ! આના માટે હવે શેા ઉપચાર કરવા?
ke
કોઈને ખખર ન હતી કે લેાચ કર્યા પછી શું કરય. વધુ પરિષહુ સહન કરવાના હશે એટલે કાઈએ વળી એવા ઊલટો ઉપાય ખતાવ્યા કે, “માથે સૂંઠ ભભરાવા એટલે શાન્ત થઈ જશે!” ખબર નહિ હાવાથી જલદી પીડાશમન કરવાના હેતુથી સ્નેહવત્સલ મોંઘીભાભીએ તે આ ઉપાય માની લઈને નાગરભાઈના આખા માથા પર તુરત સૂંઠ ભભરાવી દીધી! ખસ થઈ રહ્યું. પછી તે એવી ખળતરા ઊઠી કે ન પૂછો વાત! પરંતુ જે માગે જવુ છે તેના સંભવિત કષ્ટોને પહેલાંથી અનુભવવા માટે વૈશગ્યની તીવ્રતામાં નાગરદાસે એ વેદના ચુપચાપ, પ્રસન્ન રહીને સહી લીધી....
