________________
ધંધાર્થે ભાવનગર
જીવરાજભાઈ પણ એ જ ચિંતામાં હતા. વિચારતાં વિચારતાં કઈ મોટા શહેરમાં જઈને રળવાના નિર્ણય પર બન્ને જણ આવ્યા. પરિણામે સંવત ૧૫૧ની સાલમાં મોટાભાઈ જેસિંગભાઈને સાયલાની દુકાન સેંપીને નાગરદાસ કામધંધે શોધવા ભાવનગર ગયા અને જીવરાજભાઈ મુંબઈ ગયા. આ વખતે નાગરદાસની ઉંમર માત્ર અઢાર વર્ષની થઈ હતી.
ભાવનગર જઈ થોડો સમય ઉમેદવારી કર્યા પછી તેઓ નોકરીમાં જોડાઈ ગયા. અહીં પણ કુદરત તેનું કામ કરી રહી હતી. બહારની દષ્ટિએ પોતે નોકરી કરતા હતા, પરંતુ અંદરનું ઉપાદાન જુદા પ્રકારને ઘાટ ગઠવી રહ્યું હતું. કરીને કારણે થતા અનેક પ્રકારના જનસંપર્કમાં તેમના સંસ્કાર તેમને સહજપણે એક સંતના સંપર્ક ભણી ખેંચી ગયા....
સંગતઃ સંતની અને સંગીતની ભાવનગરમાં તે સમયે બરવાળા સંપ્રદાયના સ્થા. જૈન મુનિશ્રી ઉમેદચંદ્રજી મહારાજ બિરાજતા હતા. મહારાજશ્રીની વ્યાખ્યાનશૈલી પણ છટાદાર અને કંઠકળા પણ આકર્ષક ને સુમધુર. નાગરદાસ તેમના પ્રત્યે આકર્ષાયા અને પ્રસંગે પ્રસંગે તેમના સાન્નિધ્યમાં આવવા જવાનું ચાલુ થયું. નાગરદાસને કંઠ પણ ઘણું જ સુમધુર હતું અને સંગીત તથા સાહિત્યને તેમને શોખ હતો. પરંતુ બારેક વરસની ઉંમરે વાંકાનેરની નાટકમંડળને જેગ મળી આવતાં મળેલ થોડા વેગ સિવાય સાયલામાં અત્યાર સુધી તેના વિકાસની કેઈ તક સાંપડી ન હતી. તેમની આ સંગીત પ્રત્યેની રુચિ જાણીને મહારાજશ્રી અહીં કઈ કઈ વાર ભજન, પદ કે ગીત ગાવાની તેમને તક આપતા અને તેમને પ્રેમપૂર્વક ઉત્તેજન આપતા. આના પરિણામે તેમની કંઠકળા ધીમે ધીમે કેળવાતી ગઈ, સંગીતનું શાસ્ત્રીય
