________________
૧૪
સંગનો રંગ
સાધુ-સાધ્વીજી પધારે ત્યારે નાગરદાસ સાંકળીમા સાથે કે પોતાના પિતરાઈ ભાઈ જીવરાજ સાથે ઉપાશ્રયે જતા. ત્યાં વ્યાખ્યાન વગેરેના શ્રવણથી અને સાધુઓનાં આચરણનાં દર્શન-પ્રભાવથી તેમના સંસ્કારબીજને વૈરાગ્યરસનું તેમ જ સાધુસેવા દ્વારા સેવાભાવનાનું સિંચન મળ્યા કરતું. આના પરિણામે તેમના અંતરમાં ઊંડે ઊંડે એક સંસ્કાર ઘૂંટાઈ ગયે, જે તેમનું એક અનુભવપૂત પદ બનીને ભવિષ્યમાં પ્રગટે.
આતમ-દરશન વિરલા પાવે, દિવ્ય પ્રેમ વિરલા પ્રગટાવે એ મારગ સમજે જન વિરલા, વિરલાને એમાં રસ આવે.... ૧
સંગને રંગ એક ઘડી, આધી ઘડી, આધી મેં પુનિ આધ, તુલસી સંગત સાધકી, કટે કટિ અપરાધ.”
આપણે અહીં સુધી જોયું તેમ કેદખાના જેવી નિશાળ કરતાં સાંકળીમા અને તેમના દ્વારા થતા સાધુસંતેને સહવાસ નાગરદાસના જીવનને વધુ ઘડી રહેલ હતું. બીજી બાજુથી પિતાશ્રી પાનાચંદભાઈ કે મોટાભાઈ જેસિંગભાઈ સાથે તેમની દુકાન પર જવાનું થયા કરતું. પરંતુ તેમના હૃદયપટ પર ધંધા-રોજગારના સંસ્કાર કરતાં સત્સંગના સંસ્કાર જ વધુ ઊંડા અંકાઈ રહ્યા હતા. માની વિદાયની સાથે સુકાયેલી તેમની સ્નેહ સરવાણીને એક સાંકળીમા અને બીજા સાધુસાવીઓ સિવાય અન્યત્ર કયાંયથી નવસિંચન મળે તેમ હતું નહિ. આથી તેમને સાધુજને સાથે સંગપ્રસંગ સ્વાભાવિક જ વધતોવિકસતે રહ્યો.
એક દિવસની વાત છે. નાગરદાસની તેરચદ વર્ષની ઉમ્મરના અરસામાં સ્થા. જૈન મુનિશ્રી ચતુરલાલજી મહારાજ તથા મહારાજશ્રી
૧ પ્રાર્થનામંદિર”
