________________
૧૩
સંત-શિષ્યની જીવનસરિતા
બેટા! આવું ગંદકીવાળું કામ કરવામાં તેવા લેકે જ રસ અને આનંદ લઈ શકે કે જેમણે પૂર્વજન્મમાં પુણ્ય કર્યા હેય!– એવાને જ આવું સૂઝે, બાકી ભારેકમી અને આવું સૂઝે જ નહિ. એ બધા તે ખાવાપીવામાં અને મે જમજામાં જ પિતાનું જીવન વિતાડે....”
આ ઉત્તર સાંભળીને ભદ્રિક નાગરદાસના દિલને ખૂબ સમાધાન થયું. તેમના સેવાના પાઠ દઢ થવા લાગ્યા. અવારનવાર ઉપાશ્રયે જઈને તેઓ વ્યાખ્યાનમાં પણ બેસે અને સામાયિક પણ કરવાની રાખે, પરંતુ જન્મજાત જિજ્ઞાસાવૃત્તિને કારણે જે કાંઈ જુએ અને કરે તેની સમજણ મેળવવા પ્રયત્ન કરે. ‘ઉપાશ્રય” અને “સામાયિક અને સાધુજીવન વિશે વળી તેઓ પૂછે કે, “માજી! ઉપાશ્રયે શા માટે જવું? “સામાયિક શા માટે કરવી?....આ લેકે સાધુ શા માટે થાય છે?” વગેરે.
સાંકળીમા ત્યારે સ્નેહ અને ઉલ્લાસભેર તેમને સમજાવે કે, “મનને નિર્મળ અને શાંત કરવા ઉપાશ્રયે જવાનું હોય છે. ત્યાં એકાંત અને શાંતિ હોય છે એટલે આપણું મન “સામાયિક માં જલદી સ્થિર થાય છે અને આપણે જે કાંઈ ખોટું કામ કરેલ હોય તેને સંભારીને, તેને પશ્ચાત્તાપ કરીને, એક કલાક સારું વાચન કરવાથી કે સદૂગુરુની વાણી સાંભળવાથી આપણું મન નિર્મળ થાય છે. સાધુપણું તે જ લઈ શકે છે કે જે માણસમાં સારા સંસ્કાર હેય, આ જગતનાં દુઃખ જોઈને જેને દુઃખ થતું હોય, પારકાં દુઃખ જેને પિતાનાં જણાતાં હોય છે.આમ બીજાનાં દુઃખ દૂર કરવા ને પિતાની જાતને શુદ્ધ કરવા કે સાધુ થતા હોય છે!”
આવી રીતે તે શિક્ષકની ગરજ સારતાં સાંકળીમાની છાયામાં નાગરદાસ ઘડાવા લાગ્યા. તેમના સહવાસ ને સંસ્કારસિંચનથી તેમનું જીવન સેવાભાવી, જિજ્ઞાસુ, સત્યશોધક અને ધર્મપરાયણ બનવા લાગ્યું. પરિણામે જ્યારે જ્યારે ગામમાં કઈ
