________________
૧૨
વિરલાને એમાં રસ આવે! લીન રહેતાં. કોઈને પણ દુઃખી હાલતમાં તેઓ જોઈ ન શકતાં. કેઈ માંદું પડયું હોય તે સાંકળીમાં સૌથી પહેલાં ત્યાં પહોંચી જતાં અને સેવા કરતાં. સરળ અને ભદ્ર પ્રકૃતિના નાગરદાસના હૃદયમાંનાં પેલાં સંસ્કારબીજ આ શુદ્ધ સેવાના સંસ્કારજળથી અજાણપણે સિંચાયે જતાં. આમ સાંકળીમાં જ તેમને ઘડતી એક સાચી શાળા બની રહ્યાં.
જ
પલસરી
વિરલાને એમાં રસ આવે! એક વખત એક સાધુજી બીમાર પડયા. એમની બાહ્ય સેવા માટે ઉપાશ્રયે ગયેલાં સાંકળીમાએ તેમની દવા વગેરેની વ્યવસ્થા કરાવી આપી. નાગરદાસ આ બધું નિરીક્ષણ કરી રહેલા હતા. ફરીવાર તેઓ સાંકળીમા સાથે ઉપાશ્રયે ગયા તે જોયું કે સાધુજીને ઝાડાઊલટી થઈ ગયાં છે અને પાસે બીજે કઈ શિષ્ય પણ નથી. નાગરદાસના મનમાં ત્યારે સહજભાવે, આપોઆપ લાગણી થઈ આવી અને બોલી ઊઠયાઃ
માજી! સાધુને હું સાફ કરું?”
સ્ત્રી જાતિથી સાધુને–પુરુષ જાતિને–અડી ન શકાય તેવી સાધુજીવનની મર્યાદા અને સમજ હેવાથી તેમણે નાગરદાસને રાજી થઈને હા કહી. નાગરદાસે તેમની સૂચનાઓ મુજબ બધું બરાબર સાફસૂફ કરી, સાધુને હૈયેલ કપડાં પહેરાવી, હોંશે હોંશે તેમની આ સેવાને લાભ લીધે અને અંતરમાં સંતોષ અનુભવ્યું. કામ પત્યા પછી સાંકળીમા સાથે ઘેર પાછા જતી વખતે તેમણે તેમને પૂછ્યું:
માજી! બીજા માણસો આ મહારાજની સેવા કેમ નથી કરતા? શું બીજાઓને આવું કામ કરતાં સૂગ ચડતી હશે?”
નાગરદાસની જિજ્ઞાસાવૃત્તિને શરૂથી સંતોષવા પ્રયત્ન કરતાં રહેલાં સાંકળીમાએ તેમનું સમાધાન કરતાં તદ્દન સાદી રીતે સમજાવ્યું :
