________________
૮૪ ટોચે પહોંચવું. એ અજાયબી ખરી ? તે પછી આર્ય સંસ્કૃતિની મુગટ મણિસમ જૈન સંસ્કૃતિના શિખરે પહોંચે તે? મહાઅજાયબી જ ગણાય ને? અને તે પણ સ્ત્રી જાતિ સુકમળ-સુડોળ અને યૌવનાના હિંડોળે હીંચતી?
જૈન સંસ્કૃતિ કહો કે મહાસંસ્કૃતિ કહો. વિશ્વ લ્યાણકર મહાશાસન કહો કે વિશ્વ-બંધુત્વની ઉદાત્ત ભાવના કહો. એનાં મૂળ અતિ ઉંડાં. જેટલી વિશાળતા તેટલી જ ગંભીરતા, જેટલી ગહનતા તેટલી જ સ્વચ્છતા. જેટલી તારિવકતા તેટલી જ સ્પષ્ટ સરળતા.
સકળ વિશ્વમાં-સારાએ બ્રહ્માંડમાં બે તત્ત્વ મહાજ્ઞાનીઓએ જોયાં-એક ચેતન બીજુ જડ. ચેતન-આત્મા, જડ પરમાણુ. બન્ને અનાદિનાં. બેન સંગ અનાદિને, સંગ એ જ સંસાર. આત્માનું સ્વરૂપ સુખમય. સત્, –અસ્તિત્વ, ચિ-જ્ઞાન-આનંદ-સુખ, જ્ઞાનની મસ્તીમાં સ્વસ્વરૂપના સુખને સદા ભોક્તા, પરની અપેક્ષા નહિ, બાહ્ય સાધનથી સુખ તે નાશવંત, ક્ષણિક અને પરિણામે દુઃખદાયી. સુખ એટલે શાશ્વત. દુઃખના લેશ વિનાનું અનંતાઅનંત કાળે પણ તેજરૂપે રહેનારૂં.
આ સાદા-સીધા તત્ત્વજ્ઞાનની ભૂમિકા એ જ મહાસંસ્કૃતિ, બીજે બધે એને વિસ્તાર વિસ્તારના પટાભેદ ઘણા. એમાંથી કેડી-માર્ગો નીકળે. કેઈ કાંટાળા તે કોઈ ફુલવેર્યા. કઈ સ્વરૂપને સાચવનારા તે કોઈ વિરૂપને ભજનારા. ધ્યેય પ્રાયઃ સર્વને સારે.
આમાંના મૂળ માર્ગને પકડી તેના સ્વરૂપને ભજનાર એક અને વર્ગ. તેમાં સ્ત્રીશક્તિને વધારે ફાળો. આંખને
