________________
बिन्छः
च-"सकृत्प्रत्ययमात्रेण घटश्चेनासते तदा । सप्रकाशोऽयमात्मा किं घटवच्च न नासते ॥१॥ स्वप्रकाशतया किं ते तदुजिस्तत्त्ववेदनम् । बुद्धिश्च क्षणनाश्येति चोद्यं तुल्यं घटादिषु ॥ ॥ घटादौ निश्चिते बुधिनश्यत्येव यदा घटः। दृष्टो नेतुं तदाऽशक्य इति चेत्सममात्मनि ॥३॥ निश्चित्य सकृदात्मानं यदापेक्षा तदैव तम् । वक्तुं मन्तुं तथा ध्यातुं शक्नोत्येव हि तत्त्ववित् ॥ ४॥ उपासक श्व ध्यायझोकिकं विस्मरेद्यदि। विस्मरत्येव सा ध्यानाधिस्मृतिर्न तु वेदनात् ॥ ५॥” इत्यादि ध्यानदीपवचनं विप्लवेतेति किमतिविस्तरेण । तस्माद्ब्रह्मविषया ब्रह्माकारा वा वृत्तिरविवेचितसारैव । कथंचास्या निवृत्तिरिति वक्तव्यं, स्वकारणाझाननाशादिति चेत्, अज्ञाननाशक्षण श्वावस्थितस्य विनश्यदवस्थाज्ञानजनितस्य वा दृश्यस्य चिरमप्यनुवृत्तौ मुक्तावनाश्वासः । उक्तप्रमाविशेषत्वेन निवर्तकता दृश्यत्वेन च निवर्त्यतेति दृश्यत्वेन रूपेणाविद्यया सह स्वनिवयत्वेऽपि न दोषः, निवर्त्यतानिवर्तकतयोरवच्छेदकैक्य एव वाणगंगापत्तेरिति चेन्न, प्रमाया अप्रमा प्रत्येव निवर्तकत्वदशनेन दृश्यत्वस्य निवर्त्यतानवोदकत्वात् । न च ज्ञानस्याज्ञाननाशकतापि प्रमाणसिका, अन्यथा स्वग्नाद्यध्यासकारणीभूतस्याज्ञानस्य जागरादिप्रमाणशानेन निवृत्तौ पुनः स्वप्नाध्यासानुपपत्तिः, तत्रानेकाानस्वीकारे त्यात्मन्यपि तथासंनवेन मुतावनाश्वासः, मूलाझानस्यैव विचित्रानेकशक्तिस्वीकारादेकशक्तिनाशेऽपि शक्त्यन्तरेण स्वमान्तरादीनां पुनरावृत्तिः संन्नवति, सर्वशक्तिमतो मूलाझानस्यैव निवृत्तौ तु कारणान्तरासंनवात्, द्वितीयस्य च तादृशस्यानंगीकारान्न प्रपंचस्य पुनरुत्पत्तिरिति तु स्ववासनामात्रं, चरमझानं वा मूलाझाननाशक क्षणविशेषो वेत्यत्र विनिगमकाजावादनन्तोत्तरोत्तरशक्तिकार्येष्वनन्तपूर्वपूर्वशक्तीनां प्रतिबन्धकत्वस्य, चरमशक्तिकार्ये चरमशक्तेः, तन्नाशे च चरमझानस्य हेतुत्वकटपने महागौरवात,
