Page Text
________________
नयो
पदेशः
॥११॥
चाव्यापित्वमेतेषां तत्तनेदनिवेशतः॥ ७॥ इतीयं प्रायिकी व्याप्तिरनियुक्तनिरूप्यते । यत्तत्पदान्यां व्याप्तिश्चानुयोगघारनिश्चिता ॥ ७॥ आदिष्टजीवनव्यान्यां अव्यन्यासस्य संजवम् । अप्रज्ञाप्ये जिनप्रज्ञानाम्नश्च ब्रुवते परे ॥ एतच्चिन्त्यमुपयोगो यन्नाम व्यार्थिकस्य न । नरादेर्षव्यजीवत्वे सिझे स्थानावजीवता ॥ ए०॥ श्रादिष्टव्यहेतुत्वाद्रव्याव्यप्रतिश्रुतौ । जावषव्यं न किंचित् स्याशुणेऽपि व्यतार्पणात् ॥ १॥ अन्ये तु व्यजीवो धीसंन्यस्तगुणपर्ययः। तदसन्नधिया तेषां संन्यासः स्यात्सतां यतः॥ ए॥ संग्रहे स्थापना नेष्टा तस्या नाम्नैव संग्रहात् । किं नेन्चित्रं नामेन्ड इन्जनामकपिंवत् ॥ ए३ ॥ नामातिरिक्तो नामेन्यो लक्ष्य इन्पदस्य हि । तस्य मुख्यार्थसादृश्य_सादृश्ये च नाग्रहः ॥ एच ॥ इदं| कैश्चिन्मतं तच्च जाष्ये दूषितमुच्चकैः। नाम्नैव ऽव्यनिदेपेऽप्येवं संग्रहसंजवात् ॥ एए ॥ परिणामितया प्रव्यं वाचकत्वेन नाम च । नावस्थमिति नेदश्चेन्नाम्नेन्छे उर्वचं ह्यदः॥ ए६ ॥ परिणामित्वजिन्नश्चेन्नामनिदेपलक्कः। संबन्ध इष्टः साम्या| णत्वाभावाव्यनिक्षेपस्यायोगात्, न चाव्याप्तिः ॥ ८७ ॥ कुतः प्रायिकी अभियुक्तैः पंडितैर्निरूप्यते, व्याप्तिश्च यत्तत्पदाभ्यामनुयोगद्वारसूत्रादेव निश्चिता “ जत्थय
जं जाणिज्जा णिस्खेवं णिख्सिवे णिरवसेस । जत्थविय न जाणिज्जा चउकयं णिख्खिवे तत्थ।।१।।इति तत्पाठादिति श्लोकद्वयं यद्येकस्मिन्न संभवति नैतावति भवत्यव्याप्तिता |॥ ८८ ॥ परे आचार्या अप्रज्ञाप्ये वस्तुनि जिनप्रज्ञारूपनामनिक्षेपस्य संभवं ब्रुवते, तत्र केवलिप्रज्ञैव नामतयैव तत्कार्यकरणात् आदिष्टद्रव्यलानां घटादिपर्यायाणां हेतुलाइव्यं ।। ८९ ॥ यद्यस्माद्रव्यार्थिकस्य नयस्य मत उपयोगो नाम न भवति ॥ ९० ॥ आदिष्टद्रव्यहेतुलाद्धेतोर्द्रव्यद्रव्यस्य प्रतिश्रुती स्वीकारे च भावद्रव्यं किमपि न स्यात् ।। ९१ ॥ अन्ये खाचार्या धिया बुद्धया संन्यस्ता गुणपर्याया यस्य स तथा गुणपर्यायवियुक्तः प्रज्ञास्थापितः तदसत्, यतः सतां तेषां गुणपर्यायाणां धिया संन्यासो न स्यात् तदेवं प्रायिकव्याप्त्या नामादिचतुष्टयं सर्वत्रेच्छन्ति सर्वेऽपि द्रव्यार्थिकनया इति व्यवस्थापितम् ।। ९२ ॥ संग्रहनये स्थापना नेष्टा, स्थापनाया नामनिक्षेपेणैव संग्रहात्, इन्द्रप्रतिमा इन्द्रनामकपिंडवत् किं नामेन्द्रो न भवति ? अपि तु भवत्येव ।। ९३ ॥ वैसदृश्ये सादृश्ये वा निमित्ते नाग्रहः कर्तव्यः ॥ ९४ ॥ इदं मतं भाष्ये दूषितम् ॥१५॥ परिणामितया द्रव्यं भावे संबद्धं, नाम च वाचकत्वेन वाच्यवाचकभावेन संबद्धं चेत्, अदो नियामकं नामेन्द्र गोपालदारके दुर्वचम् ॥९६॥ नाम
| SR No. | 023511 |
| Book Title | Nyayacharya Yashovijayji Krut Granthmala |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Dharm Prasarak Sabha |
| Publisher | Jain Dharm Prasarak Sabha |
| Publication Year | 1909 |
| Total Pages | 364 |
| Language | Sanskrit, Hindi |
| Classification | Book_Devnagari |
| File Size | 36 MB |