________________
तासत्यपि ह्यर्थे झानं शब्दः करोति हि । अवाधात्त प्रमामत्र स्वतःप्रामाण्यनिश्चलाम् ॥१॥ इति । अयासतो जावाश्रयत्वमन्नावप्रतियोगित्वं च लावधर्मरूपं न संजवतीति न तनिषेधो युक्तः। शशशृंगमस्ति न वेति पृवतो धर्मिवचनव्याघातेनैव निग्रहात्तत्रान्यतरान्जिधानेनोनयनिषेधेन तूष्णींनावेन वा पराजयाजावादिति चेन्न, यथा परेषां विशिष्टस्यातिरिक्तस्यासत्त्वेऽपि तत्रानावाश्रयत्वस्याज्ञावप्रतियोगित्वस्य वा व्यवहारस्तथास्माकमपि सपरागणासत्यपि विशिष्ट वझानिकसंबंधविशेषरूपतध्यवहारोपपत्तेः। शशशृंगमस्ति न वेति जिज्ञासुप्रश्ने शशशृंगं नास्तीत्येवानिधातुं युक्तत्वात्, आनुपूर्वी
दाउद्देश्य सिकेः । इत्यमेव पीतः शंखो नास्तीत्यादेरपि प्रामाण्योपपत्तेः । काट्पनिकस्याप्यर्थस्य परप्रतिबोधार्थतया कटिपताहरणादिवघयवहारतः प्रामाण्यात् । इत्यमेव नयाभेरुचिविशेषोपादानाय तत्र तत्र नयस्थले दर्शनान्तरीयपक्षग्रहस्य तांत्रिकैरिष्टत्वादिति दिक। अस्यापि चत्वारो निक्रपा अन्तिमताः ऽव्यनिदेपं नेत्ययमिति वादिसिघसेनमतानुसारिणः । तेपामुक्तसूत्र विरोधः । न चोक्त एवैतत्परिहार एतन्मतपरिष्कार इति वाच्यम्, नामादिवउपचरितव्यनिदेपदर्शनपरत्वामुक्तसूत्रस्य तदनुपपत्तरधिकमन्यत्र । आदेशान्तरे यथाान्निधानं शब्द इति त्रयाणामेक लहाणम् । नावमात्रानिधानप्रयोजकोऽध्यवसायविशेष इत्येतदर्थः । तेन नातिप्रसंगादिदोषोपनिपातः । तत्रापि प्रसिझपूर्वान्वब्दादर्थप्रत्ययः सांप्रत इति । सांप्रतलक्षणम् । प्रतिविशिष्टवर्तमानपर्यायापन्नेष नामादिष्वपि गृहीतसंकेतस्य शब्दस्य जावमात्रवोधकत्वपयवसायीति तदर्थः । तात्वं च नावातिरिक्तविषयांश नक्तसंकेतस्याप्रामाण्यग्राहकतया निर्वहति । तजातीयाध्यवसायत्वं च लक्षणमिति न कचिदनीदृशस्थलेऽव्याप्तिः, समनिरूढाद्यतिव्याप्तिश्च अध्यवसाये च तत्तदन्यत्वविशेषणदानान्निराकरणीया।
