________________
प्रस्थकस्थले सामान्यविधेरैऽसंग्रहादनुपपत्तिस्तत्प्रवणत्वं च तन्नियतबुझिव्यपदेशजनकत्वम् , तेन न नानार्थरूपसंग्रहस्य नयजन्यत्वानुपपत्तिदोषः। “संगहियपिंमियत्यं संगहवयणं समास बिति ति" सूत्रम् । अत्र संगृहीतं सामान्याजिमुखग्रहणगृहीतं पिंतिं च विवदितैकजात्युपरागेण प्रतिपिपादयिषितमित्यर्थः । संगृहीतं महासामान्यं, पिमितं तु| सामान्यविशेष इति वार्थः। " अर्थानां सर्वेकदेशसंग्रहणं संग्रह” इति तत्त्वार्थनाष्यम् । अत्र सर्व सामान्यमेकदेशश्च । विशेषस्तयोः संग्रहणं सामान्यैकशेषः स्वीकार इत्यर्थः। अयं हि घटादीनां जवनानान्तरत्वात्तन्मात्रत्वमेव स्वीकुरुते, घटादिविशेषविकपस्त्वविद्योपजनित एवेत्यजिमन्यते । जगदैक्ये घटपटादिलेदो न स्यादिति चेन्न स्यादेव वास्तवः, रजौ सर्पध्रमनिबन्धनसर्पादिवदविद्याजनितः निर्वचनीयस्तु स्यादेवेत्याद्या एतन्मूलिका औपनिषदादीनां युक्तयः । अस्यापि चत्वारो निदेपा अनिमताः । ये त्वाहुर्नायं स्थापनामिति, संग्रहप्रवणेनानेन नामनिदेप एव स्थापनाया उपसंग्रहात् । न च " नामं आवकहियं होजा ज्वणा इत्तरिआ वा होजा श्रावकहिया वा होज ति” सूत्र एवानयोविशेषानिधानात्कथमैक्यरूप्यमित्याशंकनीयम्, पाचकयाचकादिनाम्नामप्ययावत्कथिकत्वात्तदव्यापकत्वात् । स्थूलनेदमात्रकअनम् पदप्रकृतिकृतिन्यां नामस्थापनयोर्जेद इति चेत् कथं तर्हि गोपालदारके नामेन्मत्वम् । अथ नामेन्प्रत्वं विविधं इन्छ इति पदत्वमेकमपरं चन्छपदसंकेतविषयत्वम्, आद्यं नास्ति, मितीयं च पदार्थ इति न दोष इति चेत्तर्हि व्यक्त्याकृतिजातीनां पदार्थत्वेनेन्स्थापनाया अपीपदसंकेतविषयत्वात कथं गोपालदारकवन्नामेन्ऽत्वम् । नामजावनिक्षेपसांकये
१ विधयोऽसंग्रहादिति.
