________________
આ મહામૂલ્ય અણગારને આચરનારા અને એના પ્રભાવથી શ્રી જૈન શાસનને ઉજ્જવળ યશ અપાવનાર શાસનરત્ન શ્રી હીરવિજયસૂરિ મહારાજ એટલે વિ. સં. ૧૫૮૩ (ઈ.સ. ૧૫૨૬)ના માગસર સુદ ૯ના દિવસે પાલનપુરના ઓશવાળ કૂરાશાહની પત્ની નાથીબાઈની કુક્ષિએ પ્રગટેલ પુત્રરત્ન હીરજી. હીરજી એ કુટુંબનું સાતમું સંતાન. બચપણથી જ સાક્ષાત સરસ્વતીદેવીની કૃપાનું વરદાન મળ્યું હોય એમ માત્ર બાર વર્ષની ઉંમરે વ્યાવહારિક અભ્યાસ સાથે એવો ઉત્તમ ધાર્મિક અભ્યાસ કર્યો કે સંસારનું સાચું સ્વરૂપ સમજાઈ ગયું. ઉપરથી સુંવાળા લાગતાં સાંસારિક સુખો ક્ષણિક છે એવું તથ્ય સમજાતાં તેનો અંતરાત્મા આ બંધનોમાંથી મુક્ત થવા ઉત્સુક બન્યો. એ અરસામાં માતા-પિતાનું અવસાન થયું. પરિવારના અન્ય સભ્યો પાસે દીક્ષા લેવા ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. શરૂઆતમાં તેઓ સંમત ન થયા પરંતુ હીરજીનું દિલ સંસારમાં નથી એ વાતથી તેઓ વાકેફ હતા. Guzid "Where there is will, there is way" 2472412 હીરજીનું ભાગ્ય ખૂલી ગયું. માત્ર તેર વર્ષની વયે વિ. સં. ૧પ૯૬માં પાટણમાં ગચ્છપતિ શ્રી વિજયદાનસૂરિજી મહારાજનાં ચરણોમાં ચારિત્ર ગ્રહણ કરી શાસનને સમર્પિત થયાં. પ્રચંડ પુણ્યના ઉદયથી અને યોગ્યતાના કારણે ખૂબ જ નાની વયમાં પંડિતપદ, ઉપાધ્યાયપદ અને તેના ફળસ્વરૂપે વિ. સં. ૧૬૧૦માં સૂરિપદ પ્રાપ્ત થયું, ત્યારથી તેઓ શ્રી હીરવિજયસૂરિ તરીકે ઓળખાયા.
સંયમનો માર્ગ ભલે કઠિન રહ્યો પરંતુ જે કર્તવ્યની કેડી પર કદમ માંડે છે તેને જગત પૂજે છે. પ્રબળ પુરુષાર્થના પ્રતાપે આચાર્ય શ્રી શાસનપ્રભાવનાનાં વિવિધ કાર્યો કરતા રહ્યાં. સૂર્ય સામે મીણબત્તી ધરનાર પાછળથી પસ્તાય છે, એવું તેમના જીવનમાં પણ બન્યું. ભગવાન મહાવીર જેવા પરમ આત્માને પણ કર્મોએ ન છોડ્યા ત્યારે અન્યનું તો શું ગજું?
