________________
२६० दर्पणसहिते वैयाकरणभूषणसारे भौतपात सोऽपि रेखागवयादिवदास्थितः ।
चतुर्धा अव्ययीभावतत्पुरुषद्वन्दबहुव्रीहिभेदात् । अयं प्रायो. वादः । भूतपूर्वः । इन्भुः । आयतस्तूः । वागर्थाविव । इत्याद्यसनमहात् । ___ तथा पूर्वपदार्थप्रधानोऽव्ययीभावः । उत्तरपदार्थपधानस्तत्पुरुषः । उभयपदार्थप्रधानो द्वन्द्वः । अन्यपदार्थप्रधानो बहुव्रीहिः । इत्यादि लक्षणमपि प्रायिकम् । उन्मत्तगङ्गं । सपप्रति । अर्द्धपिप्पली । द्विनाः। शशकुशपलाशमित्यादौ परस्परव्यभिः
पदामि यैरव्याप्त्यतिघ्याप्त्यसम्भवदोषा घायंन्त" इति । तत्र लक्ष्ये लक्षणाऽसत्त्वमव्याप्तिः(१) अलक्ष्ये तत्सत्वमतिव्याप्तिः (२)। लक्ष्यमा. माऽवर्तनमसम्भवः । (३)उदाहरणानि वक्ष्यन्ते । असाधारणधर्मघ. ताशामात्तद्धर्माश्रय इतरभेदाऽनुमितिव्यवहारश्च फलम् । यस्य तु धर्मस्य केवलाऽन्वयित्वं तद्धर्मज्ञानस्य तु व्यवहारमा तत् । तदुक्तं, ___ व्यावृत्तिर्व्यवहारो वा लक्षणस्य प्रयोजनम् । इति ॥
*प्रायोवाद इति* ॥ प्रायशस्तेषामुपलभ्यमानत्वऽपि अन्येषामपि केषां चिदुपलब्धेरित्यर्थस्तदेव विशदयति *भूतपूर्व इत्यादि। ए वक्ष्यमाणयत्किञ्चिल्लक्षणाकान्तत्वेऽपि तत्तदधिकारीयसूत्राननुशिष्टत्वावसङ्ग्रहो बोध्यःसमासाऽधिकारीयसूत्राऽनुष्ठितत्वाद्विभागे तदसम्हे इष्टापत्तेरयोगात ॥
*पूर्वपदार्थत्यादि* ॥ प्राधान्यं च समासघटकपदार्थप्रकार. तानिकापतसामीप्यस्य विशेष्यतया बोधाद् राजपुरुष इत्यादौ रा. ' (१) निष्कृष्टलक्षणं तु-लक्ष्यतावच्छेदकसमानाधिकरणात्यन्ता भावप्रतियोगित्वम् ।
(२) अत्रापि-लक्षातावच्छेदकावच्छिन्नप्रतियोगिताकभेदसामा. नाधिकरण्यम् । . (३) लस्यतावच्छेदकव्यापकीभूताभावप्रतियोगित्वम् । इदमस. म्भषस्य मिष्टलक्षणम् ।
