________________
ભેદવિજ્ઞાન પગ ન હોય ત્યારે અશુભથી છૂટી શુભમાં પ્રવર્તવું યોગ્ય છે, પણ શુભને છેડી અશુભમાં પ્રવર્તવું તો યેાગ્ય છે જ નહિ. કેઈએમ માને કે શુભભાવે કરતાં કરતાં મેક્ષ થશે, તે તેવા પ્રકારની માન્યતા મિથ્યા છે. મે તો શુભ-અશુભ એ બંને ભાવે છેદવાથી ઊપજે છે અર્થાત્ શુદ્ધોપગથી જ ઊપજે છે.
વળી જે ધર્માત્મા હોય, જેણે સમ્યફવ પ્રગટાવ્યું હોય, પરંતુ હજુ ચારિત્રની અધૂરાશ હેય, તેથી નિર્વિકલ્પ -દશામાં વધુ ટકી ન શકે ત્યારે પણ એ સાધક શુભ પરિણામોમાં પ્રવર્તે છે. તે દેવ-ગુરુ-ધર્મની ભક્તિ કરે છે, તત્વને ચિંતવે છે, સુપાત્રે દાન આપે છે, વીતરાગ-શાસનની પ્રભાવના થાય એવા કાર્યોમાં પ્રવર્તે છે. પરંતુ તે શુભ પરિણામે સાથે એકવ કરતો સ્થી કે તેનું સ્વામિત કરતો નથી. એક માત્ર શુદ્ધ પગની ભાવનાયુક્ત બનીને શુભ પગમાં પ્રવર્તે છે. તે માને છે કે મારા પુરુષાર્થની એટલી મંદતા છે કે હું શુદ્ધોપાગમાં વધુ સમય સ્થિર રહી શક્તો નથી. શુભેગથી મેલ થશે એવું તો કદી પણ માને નહિ.
ભેદવિજ્ઞાન તત્વચિંતનમાં વિજ્ઞાન અને આત્માનુભૂતિ ગર્ભિત છે.
પૂ. અમૃતચંદ્રાચાર્યદેવે પ્રધ્યું છે કે “અનાદિકાળથી આજ દિવસ પર્યત જ્યાં સુધી જીવે હોદવિજ્ઞાન કર્યું નથી
