________________
ગુણ છે, તે જ મૂળ સ્થાન સંસારનું પ્રધાન કારણ છે બાકી બધું પૂર્વ માફક લેવું. તે ગુણ અને મૂળ સ્થાનનું નિયમ્ય (દેરવવા ગ્ય) તથા નિયામકભાવ બતાવતાં તેના તેના સ્વીકારેલા વિષય કષાય વિગેરેનાં બીજ અને અંકુરના ન્યાયવડે પરસ્પર કાર્યકારણભાવ સૂત્રવડેજ બતાવે છે, એટલે સંસારનું મૂળ અથવા કર્મનું મૂળ અથવા કષાનું સ્થાન આશ્રય તે, શબ્દાદિ ગુણે પણ આજ છે, અથવા કષાય મૂળ શબ્દદિકનું જે સ્થાન છે, તે કર્મ સંસાર છે, અને તે તે સ્વભાવની પ્રાપ્તિથી ગુણ પણ તેજ છે, અથવા શઑદિક કષાય પરિણામ મૂળ જે સંસાર અથવા કમનું જે સ્થાન મેહનીયકર્મ છે, તે શબ્દાદિ કષાયથી પરિણામવાળો આત્મા છે, તેના ગુણની પ્રાપ્તિથી ગુણ પણ તેજ છે, અથવા સંસારકષાય મૂળ જે આત્મા, તેનું સ્થાન વિષએને અભિલાષ તે પણ શબ્દાદિ વિષયપણાથી ગુણરૂપજ છે, અને અહીંયા વિષયના લેવાથી વિષયના પણ આક્ષેપથી, અને સુચન માત્ર કરવાથી સ્ત્રનું પણ એમ જાણવું કે, જે જીવ ગુણમાં, અથવા ગુણમાં વસે છે, તે મૂળ સ્થાનમાં અથવા મૂળ સ્થાનેમાં વર્તે છે, અને જે મૂળસ્થાન વિગેરેમાં વતે છે, તેજ ગુણેમાં વર્તે છે.
જે જીવ પૂર્વે વર્ણવેલા શબ્દાદિક ગુણેમાં વતે તેજ સંસાર મૂળ કષાય આદિ સ્થાન વિગેરેમાં વતે છે, અને તેજ બીજા સૂત્રની અપેક્ષાવડે વ્યત્યય ( * )
