________________
(૪૪)
તથા નાકમ દ્રવ્ય કષાયેા છે, તેમાં પ્રથમ જે ઉદ્દીઓંમાં ન આવેલા; અથવા ઉદ્યોમાં જે પુળા આવેલા હોય; તે પુદ્ધળા દ્રવ્યના પ્રધાનપણાથી કર્મ દ્રવ્ય કષાયે જાણવા. બિભિ તઃ ( ) વિગેરે નાકમ દ્રવ્ય કષાયા છે તથા ઉત્પત્તિ કષાયે શરીર ઉપષિ ક્ષેત્ર વાસ્તુ સ્થાણુ' વિગેરે ઉત્પત્તિ કષાયા છે, એટલે જેને આશ્રયીને કષાયાની ઉત્તિ થાય; તે ઉત્પત્તિ થાય જાણવા, તેવુ જ શાસ્ત્રમાં કહ્યું છેઃ 'किं एत्तो कट्टरं जं मूढो थाणुअम्मि आवाडेओ । थाणुस तस्स रूसइ, न अप्पणी दुप्पओगस्स ॥ १ ॥
કાઇને સ્થાણુ. ( ઝાડનુ... હું હું) વિગેરે વાગતાં મૂઢ માણસ પોતાના પ્રમાદના દોષ ન કાઢતાં; તેજ સ્થાણા ઉપર ક્રોધ કરે છે, એનાથી વધારે દુઃખદાયક બીજું શું છે ? પ્રત્યયકષાય.
કષાયેાના જે પ્રત્યયે એટલે ખંધનાં કારણા છે તે અહીયાં સુંદર અને ખરાબ, એવા ભેદવાળા શબ્દ વિગેરે લેવા; કારણકે એનાથીજ ઉત્પત્તિ તથા પ્રણયનુ કાર્ય તથા કારણરૂપે-ભેદ રહેલા છે.
આદેશ પાય.
બનાવટી ભ્રમર વિગેરે ચઢાવવી તે છે.
રસાય
રસથી એટલે કડવા તીખા એમ પાંચ પ્રકારના રસની અંદર રહેલા છે. તે લેવા—
