________________
ભાવકષાય શરીર, ઉપધિ, ક્ષેત્ર, વાસ્તુ, સ્વજન, પ્રેગ્ય, અચ વિગેરે નિમિત્તથી પ્રગટ થએલા જે શબ્દ વિગેરે કામ ગુણુ કારણ કાર્યભૂત કષાય કર્મના ઉદયરૂપ આત્માના પરિણામ વિશેષ તે કેધ માન માયા લેભ એવા ચાર કષાય છે. તે દરેકના અનંતાનુબંધી અપ્રત્યાખ્યાન પ્રત્યાખ્યાન આવરણ તથા સંજવલન, એવા ચાર ભેદ વડે ગણતાં સેળ ભેદ વાલા ભાવ કષાય છે. તેઓનું સ્વરૂપ તથા અનુબંધનું ફળ ગાથાઓ વડે કહે છે. -'जलरेणुपुढविपव्वय, राईसरिसों चउबिहो कोहो। तिणिसलयाकट्ठट्ठिय, सेलत्थंभोवमो माणी ॥१॥
પાણીમાં રેતીમાં જમીન ઉપર અને પર્વત ઉપર જે ફાટ . પડવા જે દેખાવ થાય છે તે ચાર પ્રકારને ક્રોધ છે. (રતીમાં કાઢેલી લીટી. પવનથી તુરત મલી જાય, તે સંજયલન કેધ જાણુ. એમ અનુક્રમે દરેકે વધારે વધારે પ્રમાણમાં જોણ) તથા તિનિશ લતા લાકડું હાડકું પથરને. થાંભલે એ ચારની ઉપમા વાલું માને છે. (તિનિશ લતા ઝટ વળે તેમ સંજવલને માનવાળે માન મુકી ઝટ નમે બાકીના માન વાલા કઠણુઈથી નમે પણ પથરને થાંભલે નમે નહીં તેમ અનંતાનું બંધી માનવાલ નમે નહી)
- "
