________________
૧૬ શ્રી જૈન ધર્મના તત્વોનો ટુંકસાર. કલ્પના ઈચ્છારૂપી સંકલ્પ વિકવડેજ આ જગતમાં દુઃખ અને ભય મિશ્રિત સુખને અનુભવ કરે છે અને અનેક તરેહનારૂપ પુરૂષ, સ્ત્રી, ભેંસ, બળદ, ઘોડા, હાથી, વાઘ, પિપટ, કબુતર, કાગડા, માખી, પતંગીયું વગેરે વિગેરે પુદગલ પરમાણુના દશ્ય શરીર બાંધે છે. ઉપગ રહિતપણે અનંતાજીવ પ્રદેશે અનંતી કર્મ વર્ગણાઓના પરમાણુ ખરીદ કરે છે તેનું શરીર બંધાય છે તે જીવનું દક્ય સ્વરૂપ છે કર્મ માર્ગનું ફળ છે.
જીવ અનાદિ કાળના મેહ વશથી મનના સંકલ્પ વિકલ્પ મય રચેલી સૃષ્ટિની સૌંદર્યતામાં પ્રબળ પણે રમે છે જેથી ઈન્દ્રિય જન્યસુખના પરવશપણાથી અશુભ કર્મ બાંધે છે તે કારણ કષાયનું છે પણ તે કષા (ક્રોધ, માન, માયા, લેભ. ) જીવને ફરજ પાડી શકતા નથી તે કષાયે જીવને આવીને વળગ્યા નથી પણ જીવે પિતે તે ગ્રહણ કરેલા છે. જેમકે કોઈ વશ પડી કોઈ જીવને દુ:ખ દેવા આપણે દોરવાઈએ, લોભ વશ થઈ કેઈની ચોરી કરવા ઈચ્છા થાય પણ કષાયાદિથી થતા અનિષ્ટ કાર્યો કરતાં આપણે અટકવું હોય તો તે આપણા હાથમાં છે જુઓ (મહાવીર પ્રભુ, બાહુબળ, પ્રસન્ન ચંદ્ર, ગજસુકુમાળ, ખંધકમુની ત્થા પાર્શ્વનાથ પ્રભુ, આદિ મહાત્માઓના દષ્ટાંત અનેક છે. અનિત્ય સુખના, આસ્વાદનમાં મગ્ન બની
