________________
આઠ પ્રકારનાં કર્મ તેની એકસોટ્ટાવન પ્રકૃતિ.
૧૦૩
નામ ઈહા તેના પણ છ ભેદ છે.
ક અપાય ઈદ્રિયાદિએ ગ્રહણ કરેલી વસ્તુને નિર્ણય કરવા વિચાર ચાલતો હતો (ઇહા) તે વસ્તુ અમુક છે એમ નિરાકરણ કરવું તે અપાય તેના છ ભેદ છે. - ૪ ધારણા=નિરાકરણ કરેલી વસ્તુ ધારી રાખવી. કાળાંતરે પણ જોતાં સાંભરે તેનું નામ ધારણુ. જાતિ સ્મરણ જ્ઞાનને આચારાંગજીમાં ધારણાને ભેદ કહ્યો છે જાતિસ્મરણ જ્ઞાન ઉત્કૃષ્ટ અતિત કાળના સંજ્ઞી પંચંદ્રિના સંખ્યાતા ભવ દેખે એરીતે અર્થાવગ્રહ, ઈહા, અપાયને ધારણું પાંચ ઇંદ્રિને છઠા મનથી થાય છે તેથી દરેકના છ ભેદ ગણતાં ૬૪=૪૪ ભેદ ત્થા વ્યંજનના વગ્રહ આંખ વગર ચાર ઇંદિથી થાય માટે તેના ચાર ભેદ મળી ૨૪+૪=૨૮ ભેદ શ્રુત નિશ્રીત મતિ જ્ઞાનના થયા તેમાં અશ્રુત નિશ્રતના ચાર ભેદ તે ચાર પ્રકારની બુદ્ધ કડી છે.
૧ ઉત્પાતિકી બુદ્ધિ-સે જે પોતાની મેળે ઉપજે તે. ૨ વિનયીકી બુદ્ધિ-જે વિનય કરવાથી ઉપજે તે.
૩ પરિણામીકી બુદ્ધિ=અર્થનું અવલોકન કરતાં ઉપજે તે.
૪ કર્મ પ્રમાણે ઉપજે તે કર્મની બુદ્ધિ.
એ અશ્રુત નિશ્રિતના ચાર ઉમેરતાં બત્રીસ થયા વળી તે એકેકે ભેદના બહ, અબહુઆદિ બાર ભેદ છે. જેમ કે
