________________
-૨૫૪ ]
[ શીલધની કથાઓ-૧.
-પતન માત્ર ભાગના જ માગે થાય છે એવું નથી. ત્યાગના મા સમજ્યા વિના અને તે માટેની સાચી લાયકાત પ્રાપ્ત કર્યા વિના, એવા માગે જનારનુ પણ પતન થાય છે. પિર ણામ ખ'નેમાં એક જ, પણ ભૂમિકા જુદી જુદી. સફળ જગત પર વિજય પ્રાપ્ત કરી તે પર શાસન ચલાવવાનુ કા જેટલુ મશ્કેલ અને મહાન છે, તે કરતાં અનેકગણું મુશ્કેલ અને મહાન કાય ભગવાન મહાવીરના શાસનના સાચા સાધુ અને સાધ્વી બનવામાં રહેલુ છે.
નર્દિષેણુ તા ભારે વિચક્ષણુ હતા. પેાતાની અંતરંગ નખળાઈ વિષે સજાગ હતા, અને તેથી દીક્ષા લીધા પછી અંતરનાં ઊંડાણમાં પડેલી કામેચ્છા અને ભાગેચ્છાને દૂર કરવા તેમણે ઉગ્ર તપશ્ચર્યાં શરૂ કરી. આ રીતે તેમણે મનત ંત્રને નિગ્રહું કરી અજ્ઞાત અવસ્થામાં રહેલી વૃત્તિને દબાવી તા ખરી, પણ તેના આંતર મનને લાગતુ' કે એવી રીતે દખાવેલી વૃત્તિની પ્રતિક્રિયામાંથી તેઓ સદંતર મુક્ત રહી શકયા નથી. પ્રકૃતિથી વિરુદ્ધ જ્યારે કાઈ લાગણીઓને માનવી દુખાવવા જાય છે, ત્યારે તેના પરિણામે શાતા કે શાંતિ પ્રાપ્ત થવાને બદલે ઊલટું તેના મનની પરિસ્થિતિમાં ગૂંચવણ્ણા ઊભી થાય છે. આમ છતાં તપના કરણે નર્દિષેણે અનેક લબ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરી. લબ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરવાનું મુશ્કેલ નથી, પણ પ્રાપ્ત કરેલી લબ્ધિએ જ જીવને મુક્તિનું કારણ બનવાને બદલે કેાઈવાર અંધનનું નિમિત્ત થઈ જાય છે. તેથી જ સાચા જ્ઞાની લબ્ધિઓની વિટ’ખણાથી દૂર રહે છે.
