________________
૧૮. કંચન અને કામિની ]
[ ૧૭૩ સાક્ષાત્ લક્ષ્મીદેવી છું, અને નિર્મળબાબુ જેવા ચારિત્રશીલર વ્યક્તિઓની હું જાતે સંભાળ રાખું છું. તેમના ધોતિયાને છેડે ધૂપદાનીમાં બળતો હતો, તેથી તે ઓલવવા હું અહીં આવી છું.
નંદલાલ શેઠને હવે પિતે કેવું કાચું કાપ્યું છે તેને ખ્યાલ આવતાં કાકલૂદીભર્યા અવાજે કહ્યું : “માતા ! નિર્મળબાબુ કરતાં તે હું તમારું અધિક જતન કરું છું તે. મારી સંભાળ કેમ કદી લેતાં નથી?”
લક્ષ્મીદેવી હસ્યાં અને કહ્યું : “નિર્મળબાબુની લક્ષ્મી દૈવી છે, તેનું ધન પુણ્યના પ્રભાવનું છે, અને એ ધન પાછું એમને પુણ્ય ઉપાર્જનમાં નિમિત્તરૂપ બને છે. તારી સંપત્તિ તે આસુરી છે, તું એને વાપરવા માગીશ તે પણ વાપરી શકવાને નથી, અને તેમ છતાં વાપરવા પ્રયત્ન કરીશ તે યાદ રાખજે કે તારે ડામ ખાવા પડશે.” આમ કહેતાંની સાથે લક્ષ્મીદેવી તે અલેપ થઈ ગયાં.
નંદલાલ શેઠને આખી રાત ઊંઘ ન આવી. એ વિચારવા લાગ્યા કે મારું પ્રાપ્ત કરેલું ધન હું ન વાપરી શકું? લક્ષ્મીદેવીના કથનને અસત્ય પુરવાર કરવા બીજે દિવસે ઉજજેન જતાં પહેલાં નંદલાલ શેઠે પોતાની પત્ની માટે સુંદર સાડીઓ અને આભૂષણે બનાવા માટે સેનાની લગડીઓ લીધી, તેમજ દાન અર્થે ચેડા કડા રૂપિયા લીધા. રસ્તામાં દાન કરતાં કરતાં શેઠ જેવા ઉજ્જૈન પહોંચ્યા ત્યાં તે શેઠને જેવા લોકોનું ટેળું એકઠું થયું. શેઠમાં આવા અચાનક ફેરફારથી સૌને ભારે આશ્ચર્ય થયું અને આ સમાચાર શેઠના છોકરાઓને મળતાં તેઓ સૌ પણ ત્યાં દેડી ગયા.
