________________
૧૨ ]
| [ શીલધર્મની કથાઓ-૧. -જે કારણ કે તે વખતે તારું ચિત્ત તેનામાં તદાકાર થઈ ગયું હતું. ચિત્તને એ જ સ્વભાવ છે કે જેનું તે ચિંતન કરે તેમાં જ તે તદાકાર થઈ જાય.” | મુનિરાજે પિતાની વાત આગળ વધારતાં કહ્યું: “તારું સ્મરણ કરતાં કરતાં રૂપસેન મૃત્યુ પામે, એટલે તેને જીવ તારા બાળક તરીકે તારી કુક્ષિમાં ઉત્પન્ન થયે. પણ બાળક તરીકે જન્મતાં પહેલાં જ ગર્ભમાં તેની હત્યા થઈ. તે પછી તે જીવે અનુક્રમે સર્પ, કાગડો અને હંસ તરીકે જન્મ લીધે અને દરેક વખતે તારી પ્રત્યેના આકર્ષણના કારણે જિંદગી ગુમાવી. તે પછી રૂપસેનને જીવ આ વખતે હરણ તરીકે જન્મે અને તમે પતિ-પત્ની થોડીવાર પહેલાં તેનું જ માંસ ખાતાં હતાં. એક વખત પ્રેમી અન્ય જજો પુત્ર તરીકે જન્મ ધારણ કરે અને એક વખતની પ્રેયસી પિતે જ પિતાના એક વખતના પ્રેમીની હત્યા કરે, તેમજ તિર્યંચ
નિમાં જન્મ લઈ ફરી ફરી તારા નિમિત્તે જ તેની હત્યા થાય, એ બધાં પરથી સમજી શકાશે કે સંસારના બધા સગાઈ–સંબંધે પિકળ-જૂઠ્ઠા અને પરિવર્તન પામવાના સ્વભાવવાળા છે. સંસારના કહેવાતા સનેહ-સંબંધની આ બધી ભવાઈ નથી તે બીજું શું છે? - આ વાર્તાલાપને અંતે થોડા સમય સુધી તે સ્મશાન જેવી શાંતિ પથરાઈ ગઈ. પછી બંને મુનિરાજેએ વિહાર શરૂ કર્યો અને સુનંદા તેમજ સુદર્શન થેડે દૂર સુધી તેમને મૂકી પાછા તબુમાં આવી ગયા. તંબુમાં જઈ જેવા બંને બેઠાં કે તુરત જ સુનંદાનાં ચક્ષુમાંથી આંસુને ધોધ છૂટવા લાગે. તેનું
