________________
૧૭. સુનંદાના કથ ]
[ ૧૬૩
શિર તેણે સુદનના વક્ષ:સ્થલ પર મૂકી દીધું, અને તેની પીઠ પર તેને આશ્વાસન આપતા હૈાય તેમ સુદશ ન હાથ ફેરવતો રહ્યો. મુનિરાજની વાણી અને સુનંદાના ભૂતકાળની તેના સ્વમુખે કહેવાયેલી કથનીએ ધરતીક'પના એક જ આંચકાથી ભૂમિ પરના વૈભવ જેમ ધરાશાયી અને છે, તેમ સુદર્શનના સમગ્ર ચિત્તતંત્રને શાકથી ઘેરી લીધું.
પરંતુ સુદર્શનના સુનંદા પ્રત્યેના પ્રેમમાં માત્ર પાર્થિવ તત્ત્વ ન હતું. પ્રેમ જયારે નિરપેક્ષ અને શ્રદ્ધેય હાય ત્યારે અનેક દાષાથી ભરેલી વ્યક્તિ પર પણ દ્વેષને બદલે પ્રેમ જ અનુભવાય છે. પ્રેમનું આ શુદ્ધ અને સર્વોત્તમ સ્વરૂપ છે. વિશુદ્ધ પ્રેમના આવેા જ સ્વભાવ છે. એકધારું રડતી સુનદાની પીઠ પર હાથ ફેરવતાં ફેરવતાં તેના મનને સાંત્વન આપતાં સુદર્શને કહ્યું: ‘સુનંદા ! આ કરુણ કહાનીને તારા મનના ઊંડાણમાં સંગ્રહી રાખીને મારી પ્રત્યેના અપૂર્વ પ્રેમના કારણે લાખા કાળ સુધી તે જે યાતના-વેદના-પરિતાપ સહ્યાં છે, તેનું મને ભાન થઈ ગયું છે. તારાં સુખ, શાંતિ અને સમાધાનની દરકાર કર્યા સિવાય મારાં સુખ અને શાંતિ માટે જ આ વાત મને હાલની ઘડી સુધી ન કરી એ હકીકત ન સમજી શકુ એવા હું મૂખ` નથી. પ્રેમમાં જે દુઃખસ્વીકાર હાય છે, જે આત્મત્યાગ હાય છે, સેવાની જે આકાંક્ષા હાય છે તે બધુ તેં તારા જીવન દ્વારા સિદ્ધ કરી મતાવ્યું છે. તારા જીવનની કહાની સાંભળતાં સાંભળતાં મને મારા પૂર્વ જીવનની સ્મૃતિ થઈ આવી. પુરુષ માટે સ્ત્રીના હૃદયની વાત સમજવી શકય હૈાત તા, ગૌતમ જેવા મહાન
