________________
११. दृष्टिपूतं न्यसेत् पादम् ]
[ ૯૭ સવરૂપ પિશાચિણ જેવું લાગશે અને તે જોતાં તમને ભય ઉપજશે. ભગો ભેગવવાની ઈચ્છા થવી એ જ ર ઉત્પન થયાની નિશાની છે. હું તે તમારી સામે હાથમાં ઝેર રાખીને ઊભી છું, મને ચૂંથવી જ હોય તે તમે મારી જાતને નહીં પણ માત્ર મારા મડદાંને જ ચૂંથી શકશે પરંતુ પછી તમારું પાપ તમને જપીને બેસવા નહિ દે. પહાડના ઊંચામાં ઊંચા શિખર નીચે ઊંડામાં ઊંડી ખાઈ રહેલી હોય છે, તેમ તમારી જેવા રાજવીનું પતન થાય છે ત્યારે તેમાંથી ભયંકર પરિસ્થિતિ સર્જાય છે, એ વાત ન ભૂલશે.”
શીલની અખંડતા અને સતીત્વના પ્રભાવમાં સૂર્યની ગરમી અને ચંદ્રની શીતળતા કરતાં પણ અનેકગણી વધુ શક્તિ રહેલી હોય છે. આવી શક્તિના કારણે જ રાવણ જેવા રાજવીને સીતા જેવી સતીની સામે ઊભા રહેતાં પરસે વળી જતો, અને સીતામાં પ્રેયસીને બદલે માતાના સ્વરૂપનાં દર્શન થતાં. સુશીલાના સતીત્વને પ્રભાવ રાજા ઉપર પડયા સિવાય ન રહ્યો. રાજાના મનની પલટાયેલી પરિસ્થિતિ સમજી સુશીલાએ દઢતાપૂર્વક કહ્યું: “માનવી અને પશુ વચ્ચે તફાવત તે એ છે કે પશુઓમાં વિચાર કરવાની શક્તિ નથી, જ્યારે માનવીને આવી શક્તિ પ્રાપ્ત થયેલી છે. પશુ અને જનાવરે ગમે તેમ વર્તે તે પણ તેને દેષ ક્ષમ્ય છે, કારણકે તેઓ બિચારા શું કરે છે, તેનું તેઓને ભાન હેતું નથી. પરંતુ માનવી તે વિચારશીલ અને ચિંતનશીલ છે અને તેથી જ ધર્મશાસ્ત્રોમાં આજ્ઞા છે કે-દષ્ટિપૂતં –અર્થાત્ દષ્ટિથી પવિત્ર હોય એવું
