________________
૯૮ ]
[ શિલધર્મની કથાઓ-૧. જ ડગલું માનવી ભરી શકે. મધ્યરાત્રિના આવા સમયે, એક સુવાન સ્ત્રી જેને પતિ હાજર નથી, તેના શયનગૃહમાં વિષયલંપટ થઈને આવવું એ શું એક રાજવીને છાજે છે! જીવન જીવતાં આવડે તો માનવજન્મ એ સૌથી શ્રેષ્ઠ જન્મ છે અને ઉચ્ચ કોટિના દેવે પણ આવા મહામાનવને વંદન કરે છે. પરંતુ પહાડના ઊંચા શિખર અને તેની નીચેની ઊંડી ખાઈને નિયમ અહીં પણ લાગુ પડે છે, કારણકે માનવીને જીવન જીવતાં ન આવડે તે એ જ માનવ અધમમાં અધમ ચેનિના જીવ કરતાં પણ હલકે બને છે. તમારું સ્થાન ક્યાં છે, એ વિચારવાનું તે તમારી પર જ છડું છું.”
સુશીલાની વાત સાંભળી રાજાને કામાગ્નિ શાંત થઈ અ. તે ગળગળે થઈ સુશીલાની સામે બે હાથ જોડી :
માતા! તમારું કહેવું સંપૂર્ણ સાચું છે. મારું ચિત્ત રાતદિવસ ભમ્યા કરે છે, મને ક્યાંય જ નથી, નહિ તે આવું અવિચારી પગલું ભરવાનું મને મન જ ન થયું હોત. મારાં પાપ મને સતત બાળ્યા કરે છે, પરંતુ તેમાંથી મને મુક્ત કરવાને કેઈએ પ્રયત્ન કર્યો નથી. મારી રાણીઓ સિવાય જગતની તમામ સ્ત્રીઓને હું આજથી માતા અને બહેન તરીકે માનીશ, પરંતુ મારી તમને એક જ વિનંતિ છે કે મારા આ અપરાધની તમે કેઈને વાત કરશે નહીં.”
સુશીલાએ મિતપૂર્વક રાજાને કહ્યું : પિતા ગમે તે દુષ્ટ હેય પણ કઈ પુત્રી પિતાના પિતાના અપરાધની વાત કદી પણ જાહેર ન કરે. આ વાતની તમે ખાતરી રાખજે”.
