________________
[ ૨૩૪ ]
પ્રભાવિક પુરુષ
કોથળામાંથી બિલાડું નીકળવા જેવું વાતાવરણ સર્જા યુ' જોઈ ગંગા કિક વ્યમૂઢ બની ગઇ. તેણીનું હૈયું ગમગીન અન્યું. પેાતે સ્વામીના માગે` ગઇ નહેાતી છતાં એમણે લીધેલા માર્ગ ખાટા હતા કિવા એ ફસાઇ ગયા હતા એમ તેણી માનતી નહેાતી. યજ્ઞની હિંસા જોઇ તેણીને કમકમા આવતા; છતાં કુળની પરંપરા તેણી ત્યજી શકી નહાતી એટલે જ તેણી ધર્મ બદલે। જેમ ન કરી શકી તેમ પેાતાને આંગણે સ્વામીના શિષ્યાનું અપમાન થવા દેવા રાજી નહાતી. મનકના મૃત્યુથી તેણીનું હૃદય સખ્ત રીતે ઘવાયુ પણ એમાં વાંક વિધાતાને હતા. આયુષ્યની દારી તૂટે એમાં કાઇ શું કરે? એમાં સાધુએ જરા પણુ જવાબદાર નહેાતા એમ તેણી માનતી હાવાથી, માથાનું વસ્ત્ર જરા નીચુ' ખેંચી આગળ આવી એલી કે—
4 મનક મારા ભલે ગયા, પરંતુ મારે આંગણે આવેલા અતિથિઓનુ મારી દયા ખાઇ કાઇએ અપમાન કરવાની જરૂર નથી.” ભદ્રશ ંકર કે જે વાતમાંથી વતેસર જેવુ દશ્ય ખડું થયું નિરખી હતાશ થયેા હતા અને એના નિવારણના કાઇ ઇલાજ શેષી રહ્યો હતા તે ગંગાના શબ્દોથી ઉત્સાહિત થઇ, બધા દ્વિજોને ગંગામાની દયા ખાતા જોઇ સત્તાવાહી અવાજથી મેલ્યાઃ
રાજારામજી ! તમે એસી જાએ. આટલા દિવસ તમે અધા કયાં છુપાઈ ગયા હતાં ગંગામાની ભાળ લેવાની તા દૂર રહી પણ ઊલટી નિંદા-વગેાવણી કરતા હતા તે આજે એકાએક દયાના અવતાર કયાંથી બની ગયા? અમને પૂરું વૃત્તાંત સાંભળવા ઘો શાંતિથી બેસે, નહિ તે પાતપેાતાના ઘરના માર્ગ ચે.
"9
66
