________________
[ ૧૦૮ ]
પ્રભાવિક પુરુષ : घनेषु जीवितव्येषु, मोगेषु आहारकर्मसु ।
अतृप्ताः प्राणिनः सर्वे, याता यास्यन्ति यान्ति च ।। બિલાડી દૂધના કળાને જુવે છે પણ પાછળ ઉગામેલી ડાંગ જોઈ શકતી નથી એમ તું મૂર્ખ બની કેવળ આ મધુબિંદુને ન જે. એની પાછળ અમાપ ભય ઝઝુમી રહ્યા છે એને વિચાર કર. જે આટલાં ટીપા પડ્યા છતાં તૃપ્તિ ન થઈ તે એકાદ બે ટીપા વધુ પડવાથી તે કેવી રીતે થવાની છે ? સાચી તૃમિ વસ્તુનું ભક્ષણ ચાલુ રાખવામાં નથી પણ સમજપૂર્વક એ ભક્ષણવૃત્તિ પર અંકુશ મૂકવામાં છે અર્થાત્ ઈચ્છાપૂર્વકના ત્યાગમાં છે. હું કંઈ વધુ સમય અહીં થોભી શકું નહી, માટે સત્વર ચાલ.”
મહાશય ! મારા પર થોડી વધુ મહેરબાની કરો. પિલું બિંદુ પડવાની તૈયારીમાં છે. એટલી વાર થશે.”
વિદ્યાધર કંટાળીને ચાલ્યા ગયે. “મધુબિંદુ”નું દષ્ટાન્ત સાંભળી હે રાજપુત્ર પ્રભાવ અને અન્ય મહાનુભાવો ! તમે સર્વ વિચાર કરીને કહે કે એ મુસાફરને કે સમજ ?
પ્રભવ–ગુરુદેવ ! એમાં વિશેષ વિચારનું પ્રયોજન જ ક્યાં છે ? આવી વિષમ આપત્તિમાં માત્ર એક મધુબિંદુના લાભથી ટીંગાઈ રહ્યા અને જીવનની ફનાગીરી વહેરી લીધી એને ડા કેમ કહી શકાય? એને તો મૂર્ખશેખર જ કહેવો ઘટે.
જબસ્વામી–ઉત્તર તે સાચે છે. મહાનુભાવો ! એ મુસાફરના જેવી ભૂલ તમે સર્વ કરી રહ્યા છે. એની મૂર્ખાઈ પર હસનારા તમે પોતે ક્યાં ઊભા છે એ નથી જોઈ શકતા?
