________________
પ્રભવસ્વામી :
[ ૧૦૭ ] મિત્ર ! તું જરા ધીરજ ધર. પેલા મધપૂડામાંથી થોડાક બિંદુ હમણાં પડશે એનું મને પાન કરી લેવા દે. અહા શું એમાં મીઠાશ છે ! કદાચ તારે નજીકમાં કંઈ કામ હોય તે એ કરી પાછા ફરતાં મને ઉંચકી લેજે, દરમિયાન હું પણ એ બિંદુઓની મીઠાશથી તૃપ્ત બની જઈશ. ”
મધલાલસા વિચિત્ર છે. રસનાઇદ્રિયની લોલુપતા અજબ હોય છે. તેથી તો કહેવાય છે કે- આમરસ, ચામરસ અને જિલારસ ત્યજવા મુશ્કેલ છે. શાસ્ત્રકારોએ પણ રસનાઇદ્રિય પર કાબૂ આણવામાં અને બ્રહ્મચર્ય વ્રત પાળવામાં અતિ મુશ્કેલી બતાવી છે. એ વસ્તુઓ પર સંપૂર્ણ કાબૂ ધરાવનારા વિરલાની કક્ષામાં મૂકાય છે.
દદી અને લોલુપી મનુષ્યને કર્તવ્યાકર્તવ્યનું ભાન રહેતું નથી એમ સમજી દયાળુ વિદ્યાધર મુસાફરની ઈચ્છા સંતોષવા થોડા સમય અટવીમાં ભ્રમણ કરી પાછો ફર્યો અને મુસાફરને જલદી કરવા જણાવ્યું. પણ આની આશા તો હજી અધૂરી હતી ! સદા હો તદ્દા જેવું થયું હતું. બિંદુના વધારા સાથે એ વધુ પડે એવી વૃત્તિ જોર પકડતી હતી. એમ કરતાં ચારે તરફ જેના પંજા વિસ્તરેલા છે એ કાળ કેળિયે કરી જશે એ વાત તદ્દન વિસરી ગયે હતો ! “Hope is deep ravine” અર્થાત “આશા એક ઊંડી ખાઈ છે, એ કદી પૂરાતી નથી ” એ ટંકશાળી વચન આ મુસાફરના કાને પડયું નહોતું. કદાચ પડયું હશે તે મધુબિંદુના આસ્વાદમાં એ યાદ આવતું નહોતું. વિદ્યાધરે કહ્યું કે “ભેળા માનવી ! મહાત્માઓના મુખેથી બહાર પડેલ નિન લેકને ભાવ વિચાર.
