________________
લપ લાગે, કારણ? સ્વાર્થવૃત્તિ વધી. કુસંસ્કારોથી પુરૂષોમાં પામરતા આવતી ગઈ. પોતે મહિને સો લાવતો હોય અને બીજો ભાઈ ઓછું કમાતો હોય, એટલે ઝટ થાય કે‘મારી કમાણીમાં એનો ભાગ શાનો?" એમાં પારકા ઘરની આવેલી રોજ અવસર જોઈને ઝેર રેડતી જ હોય. પછી સંયુક્ત કુટુંબ રહે ક્યાંથી ? સંયુક્ત કુટુંબ એ તો મોટું બળ હતું. એકની તક્લીફ સૌની તકલીફ બની જાય, એટલે ઘણીવાર તો તકલીફ આવી હોય તો પણ કુટુંબના માણસોને બીજાની જેમ એ તકલીફ જણાય નહિ.
ધર્મની થોડી-ઘણી પણ ભાવના હોય તો સુખ, નહિ તો છતી સામગ્રીએ પણ દુ:ખ.
સભા યુરોપ વગેરે દેશોમાં તો ઘણું સુખ દેખાય છે, તેનું કારણ
પૂજ્યશ્રી : કારણ તમારી દૃષ્ટિ ઉધી છે. તમે દૂરથી ડુંગરા રળીયામણા જોઈ રહ્યા છો. ત્યાં સુખ છે ? આર્યપ્રજા આટલી નીચી હદે પહોંચવા છતાં પણ આજે જે શાાિ અનુભવી રહી છે, તે ત્યાં નથી. ઉંડા ઉતરો તો માલુમ પડે. આજે પરણનારને ત્યાં એ ખાત્રી નહિ કે અમારો સંસાર ચોવીસ કલાક નમશે જ. અહીં ? ઘણી ગરીબ થઈ જાય, ખાવાની મુશ્કેલી પડે, પહેરવા પૂરા કપડાં ન હોય, ઘણી પથારીમાં સબડતો હોય, છતાં કોઈક કુલટા સિવાય કોઈ સ્ત્રી ધણીથી બેવફા બને નહિ. આજે તમને જે દુઃખ છે, તેમાં ઘણું ખરું તો તમે તમારું ભૂલ્યાં અને નકલી બન્યા એનું છે. એ પ્રજા પાસેથી શીખવા જોગું ન શીખ્યા અને તમારા ઘરમાં હોળી સળગાવે તેની નકલ કરવાં માંડી ! સાચા જૈન બની જાવ તો આપોઆપ સમજાઈ જાય તેમ છે. જેન તો શું, પણ આર્યદેશમાં જન્મેલા એક સાચા માનવી જેવા તમે બની જાવ, તોય ઘણો ફેર પડી જાય કારણકે આર્યદેશના સર્વસામાન્ય સંસ્કારોમાં પણ એ પરિબળ છે કે આજની કારમી અશાતિ અને સુદ્રવૃત્તિથી ઉત્પન્ન થયેલા દુ:ખોને ટાળે, પણ ખરી વાત એ છે કે આના માનવીને શાંતિની પડી નથી, એ કેવળ ભટક્તો બની ગયો
સેવામાં કચાશ દહિં ને વાત્સલ્યમાં ઉણય હં...૪
૭૩
