________________
એક મુનિ લીલામાત્રમાં પોતાના સમસ્ત વાળને ઉખેડી નાખે છે એમ એ. રમતાં રમતાં આપણા સૈન્યને ઉખેડી તોડી નાખે એવો છે.
એના અન્યબંધુઓ પણ શત્રુને પાણી પાય એવા છે, માટે એઓ. કુંભકર્ણની જેમ તમને સંગ્રામમાં ત્રાહિ ત્રાહિ પોકરાવશે. એના પક્ષના મહાસન વગેરે દશ મુકુટધારી રાજાઓ છે એઓ તો વળી એવા ભુજબળવાળા છે કે આ દશ દિકપાળો દશ વિવિધ દિશાઓમાં વાસ કરી રહ્યા છે એ જાણે એમનાથી ભયભીત થઈને નાસી જઈ ત્યાં રહ્યા હોય. નહીં એના અન્ય સામંતો છે. એઓ પણ એવા બળવત્તર છે કે દેવતાઓ પણ એમના આગળ પાણી ભરે. એમનામાંનો ઊતરતામાં ઉતરતો. સામંત પણ એક સહસ સુભટોને પૂરો પડે એવો છે. આમ બાબત છે માટે હે વ્હાલા સુભટો ! તમારે એકમના થઈ એવી રીતે યુદ્ધ કરવાનું છે કે શત્રુઓનો પરાજય મળે અને તમને વિજયપતાકા પ્રાપ્ત થાય.
આ બાજુએ વીતભયનગરીના સ્વામી ઉદાયન રાજાએ પણ પોતાના સૈનિકોને ભણાવવામાં કંઈ કચાશ રાખી નહીં. કારણ કે સર્વ કોઈને અન્યને પીરસાયેલો મોદક પોતાને પીરસાયેલા કરતાં મોટો લાગે છે.
એ સમયે રણક્ષેત્રને વિષે યુદ્ધનાં તૂરી આદિ વાજીંત્રો એવાં પૂર્ણ જોશથી વાગવા લાગ્યાં કે જાણે હમણાં જ આખા બ્રહ્માંડને ફાડી નાંખશે. સંગ્રામને માટે વૃદ્ધિ પામતા ઉત્સાહથી સૈનિકોનાં શરીર ઉચ્છવાસ પામ્યાને લીધે એમનાં બખ્તરો પણ જાણે જીર્ણ રજૂઓ હોય નહીં એમ ત્રત્ર બુટવા લાગ્યાં. અશ્વોને ગર્વપૂર્વક ગ્રહણ કરતા વીરપુરુષો તૈયાર થઈ ગયા અને એ અશ્વોએ પણ પોતાની પીઠ પર પર્યાણ નખાતાં હર્ષસહિત હષારવા કર્યો. રથવાળાઓએ રથોને વિષે શસ્ત્ર ભર્યા, અને પાયદળ પણ બખ્તર ચઢાવી શસ્ત્રબદ્ધ થઈ તૈયાર થઈ ગયું. વળી એ વખતે, એમનાં પૂર્વજોનાં પરાક્રમોનું સ્મરણ કરાવતા, આદરેલા યુદ્ધકાર્યને પૂરેપૂરું નિર્વહન કરવાનું ફળ સમજાવતા, વારંવાર ઉત્સાહ વધારવાને એમનાં પરાક્રમોનું કીર્તન કરતા, ખડીથી શ્વેત બનાવેલા હસ્તોવાળા, વાચાળ ભાટ બારોટો; હસ્તિ, અશ્વ, રથ અને પાયદળ એમ પ્રત્યેક સૈન્યમાં ફર્યા કરવા લાગ્યા; નગરને વિષે રાત્રિ સમયે પહેરેગિરો ફર્યા કરે છે એમ.
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ અગ્યારમો)
૭૩
