________________
હતો અને તેનો તમારા ઉપર પ્રેમ હતો તો ભલે; તે તમારી જ છે. મારો સ્વામી કોઈની યોગ્ય ઈચ્છાઓનો પ્રતીકાર કરતો નથી. પરંતુ હે વિવેકજ્ઞ ! તમે દેવાધિદેવની પ્રતિમા લઈ ગયા છો એ અમને પાછી સોંપો. કેમકે એ પ્રતિમા મારા રાજા જેવા પરમ જિનભક્તને ત્યાં જ શોભે. (રહે એ યોગ્ય છે.) વળી હે અવંતીપતિ ! મારા પ્રભુના અન્ય પણ અનેક રત્નો અહીં વિરાજી રહ્યાં છે. (એમને વિષે કંઈ કહેવાનું નથી)-પણ આ પ્રતિમા તો મૂળથી જ એમની છે માટે એને વિષે કહેવાનું છે. માટે એ અમારી અનુપમ પ્રતિમા અમને સોંપી દો. એમાં જ તમારું કલ્યાણ છે. કેમકે મારો સ્વામી શત્રુનો પહેલો અપરાધ શિશુના અપરાધની જેમ સહના કરી લે છે. પણ જો તમે આ કથન નહીં માનો તો એનું પરિણામ તમને કષ્ટદાયક થશે. કેમકે કદાપિ ક્યાંય પણ કેસરિ સિંહને છંછેડવો સારો નથી.
ઉદાયનનૃપતિના દૂતનાં તીવ્ર વચનોથી જેને અંગોઅંગ અત્યંત ક્રોધ વ્યાપી ગયો હતો એવો પ્રદ્યોતનભૂપતિ કહેવા લાગ્યો-હે દૂત ! તું નિશ્ચય શ્વાનપાલની સભામાં ઉછરી મોટો થયો છે. નહીં તો આવા અસંબદ્ધ વાક્યો તારા મુખમાંથી નીકળે નહીં. તારી પાસે જે આવાં વચનો બોલાવરાવે છે તે તારો સ્વામી વળી તારાં કરતાંયે ચઢી જાય એવો હશે. તમારી આપેલી ચેટિકા મારા ઘરમાં રહેશે એમ તમે ધારો છો શું ? અરે ! લક્ષ્મી કદિ કોઈની આજ્ઞાનુસાર (કોઈના) ઘરમાં રહી છે ખરી ? શું મોં લઈને એ મારી પાસે પ્રતિમા પાછી માગવા નીકળ્યો છે ? હાથીના મુખમાં ગ્રાસ પેઠો એ કોણ બહાર કઢાવવા સમર્થ છે ? “આ પ્રતિમા એની છે અને આ રત્નો આનાં છે' એવું એવું કે તમે કહો છો એ પણ અસત્ય છે કેમકે એ સર્વ એક ખગ્નને વશવર્તી છે. વળી આ પ્રતિમા તો હું મારા ભુજદંડના બળથી અહીં લાવ્યો છું. તે અવર-માંડળિક-રાજાની પેઠે હું કેમ પાછી સોંપું ? મેં અનેક દુર્જય રાજાઓને પણ વશ કર્યા છે એ વાત શું તારા સ્વામી નથી જાણતા કે વારંવાર સામર્થ્યની વાત કર્યા કરે છે ?
એ સાંભળીને માલવપતિની પાસે ઉદાયન રાજાના દૂતે પણ અત્યંત તીક્ષ્ણ તીક્ષ્ણ શબ્દ બાણનો પ્રહાર કર્યો. કેમકે સભા વચ્ચે નાચવા
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ અગ્યારમો).
૬૫
