________________
ત્રિદંડી તો સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને પેલાને પૂછવા લાગ્યો-અરે તું કંઈ (મંત્ર આદિ) જાણે છે ? પેલાએ ના કહી. કેમકે “અજાણપણું' બતાવવાથી વખતે (આ લોકમાં) છુટી જવાય છે. યમના આહ્વાન માટે પાપિષ્ઠ ત્રિદંડીએ સારી રીતે જાપ જપવા માંડ્યા અને વણિકપુત્રે પણ શ્રદ્ધા બેસવાથી પોતાના મંત્ર'નો એક ચિત્તે જાપ શરૂ રાખ્યો. વેતાળ ત્રીજીવાર ઉછળ્યો અને ક્રોધાયમાન થઈને ત્રિદંડીનો ખગવતી શિરચ્છેદ કર્યો; સુથાર કાષ્ટનો છેદ કરે એવી રીતે. એટલે તો એ પાંખડી પાપિષ્ઠ ત્રિદંડીનું શરીર સુવર્ણમય બની ગયું. એ વખતે તો એ “સુવર્ણ પુરુષ' ને
ત્યાં જ ગુપ્તપણે રાખી દઈને રાત્રિએ પુનઃ આવી વણિકપુત્ર પોતાને ઘેર લઈ ગયો. આમા નવકારમંત્રના પ્રભાવથી એ ધનવાન થયો. અન્યથા એનો જ વધ થઈને “સુવર્ણ પુરુષ' થઈ જાત. પછી ધર્મનો આવો ઉત્કૃષ્ટ પ્રભાવ જોઈને એ ધર્મપરાયણ થયો.
(શ્રી વીરપ્રભુ કહે છે) આ અર્થ એટલે દ્રવ્ય પ્રાપ્ત કરનાર શ્રાવકનું “દૃષ્ટાન્ત' તમને કહ્યું. હવે એ મંત્રથી કામ એટલે ઈષ્ટપ્રાપ્તિ કેમ થાય એ દષ્ટાન્ત કહું છું તે એક ચિત્તે શ્રવણ કરો.
પૂર્વે જિનેશ્વરપ્રણીત ધર્મને વિષે તનમનથી લીન એવી એક અર્હદાસી નામની શ્રાવિકા હતી. એનો સ્વામી હતો એ મિથ્યાદષ્ટિ હતો. તુલ્યયોગ તો પુણ્યશાળી વિના અન્યત્ર ક્યાં હોય છે જ ? ધર્મનો દ્વેષી હતો એટલે એણે તો અન્ય સ્ત્રી પરણવા માટે ઈચ્છા કરી પરંતુ એક સ્ત્રીની હયાતિમાં એને કોઈ પોતાની કન્યા આપવા નીકળ્યું નહીં. આમ થવાથી એ એનો ઘાત કરવાની કોઈ યોજના કરવા લાગ્યો અને એટલા માટે એણે એકદા એક ઘડામાં ગુપ્તપણે સર્પ આપ્યો, અને ભોજન આદિની સમાપ્તિ પછી રાત્રે પોતાની સ્ત્રીને કટાક્ષમાં કહ્યું-ગજગામિની ! પેલા ઘટમાં હું પુષ્પ લેતો આવ્યો છું તે જરા મને આપો.
પતિદેવના કુટિલ આશય નહીં જાણનારી સ્ત્રી એ લેવા ગઈ અને અંધકાર હતો માટે પંચ-પરમેષ્ઠીનું સ્મરણ કરવા લાગી. નવકાર મંત્ર ભણતાં ભણતાં જ એણે ઘડામાં હાથ નાખ્યો. તે વખતે એનો પ્રિય (?) સ્વામિનાથ પણ પોતાના મનોરથોનું ધ્યાન ધરી રહ્યો હતો. અર્હદાસીએ અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ અગ્યારમો)
૨૭
