________________
હાથ નાખ્યો તે વખતે જ શાસનદેવીએ પેલો ભુજંગ અપહરી લઈને એને સ્થળે સુવાસે મઘમઘી રહેલી પુષ્પની માળા મૂકી દીધી-એ માળા એણે જઈને પતિને અર્પણ કરી. “આ કોઈ અન્ય સ્થળેથી લઈ આવી કે શું થયું ?” એવી શંકા થવાથી પતિરાજ પોતે ઊભો થઈને ઘડો હતો ત્યાં ગયો. ઘડામાં જુએ છે તો સર્પ ન મળે, એની નાસિકાએ તો કુસુમોનો વ્હેકાટ આવ્યો. તક્ષણ પશ્ચાત્તાપને લીધે પોતે પ્રિયાના ચરણમાં પડ્યો અને એને સર્વ વૃત્તાન્ત અથેતિ કહી સંભળાવ્યો; અને સાથે કહેવા લાગ્યો-હે શ્રીમતી ! મેં દુષ્ટ તારો બહુ અપરાધ કર્યો છે માટે તું સતી છે તો સર્વ ક્ષમા કર. પછી એણે પ્રસન્ન થઈ એને ગૃહની સ્વામિનીને પદે સ્થાપી, અને એના પ્રતિબોધથી પોતે પણ શુદ્ધ શ્રાવક થયો.
ત્યારપછી વળી શ્રી વીરપ્રભુએ નવકારમંત્રના પઠનથી આરોગ્યની પણ પ્રાપ્તિ થાય છે એ ઉપર ત્રીજું દૃષ્ટાન્ન આપ્યું.
પૂર્વે એક નદીને તીરે કોઈ નગર હશે. તે નદી પર કોઈ એક પ્રજાજન એકદા શરીર ચિંતાને અર્થે ગયો. ત્યાં એણે નદીના જળમાં તણાતું જતું એક બીજપૂર (બીજોરું) જોયું. એટલે એણે એ લઈ લીધું તે જાણે સાક્ષાત એનું ‘લાભોદય’ કર્મ અને પ્રાપ્ત થયું હોય નહીં ! એ એણે જઈને રાજાને અર્પણ કર્યું, અને રાજાએ એ પોતાના રસોઈયાને દીધું. રસોઈયાએ એને સમારી સુધારી શાક બનાવી ભોજન અવસરે રાજાને પીરસ્યું. શાકના વર્ણ અને સુગંધથી હર્ષિતમને એ સમગ્ર એણે પ્રાશન કર્યું અને એના લાવનાર પર તુષ્ટમાન થઈ એને સારી બક્ષિસ આપી.
પછી પોતાના નાગરિકોને કહ્યું-આ બીજોરાનું મૂળ ઉત્પત્તિસ્થળ શોધી કાઢો. રાજાની આજ્ઞા થઈ એટલે એઓ પણ ભાતું બાંધી નદી પર જઈ તીરે તીરે ચાલવા લાગ્યા. ચાલતાં ચાલતાં એક ઉદ્યાન એમની નજરે પડ્યું એમાં બીજોરાનું વૃક્ષ હતું એ જોઈને કહેવા લાગ્યા-આ વૃક્ષ તો પૂર્વથી જ દેવતાધિષ્ઠિત છે. એનું ફળ ગ્રહણ કરે એનું મૃત્યુ જ સમજવું; એ વિના ફળ લઈ શકાશે નહીં. એમ વિચારી, સર્વેએ આવી રાજાને એ. વાત કહી. પણ રાજાને એ ફળની એવી તીવ્ર અભિલાષા થઈ હતી કે એણે તો કહી દીધું–તમારું ગમે એમ થાઓ, મરો યા જીવો; પરંતુ મને
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
