________________
લીધી-ભોજનથી વિમુખ રાખી. કારણ કે દુષ્ટને શિક્ષા આપવી એ કંઈ અયોગ્ય નથી. પણ એમ થવાથી એ બિચારી બહુ કૃશ થઈ ગઈ એથી પુનઃ દયા લાવી એને જેવું તેવું–અરસ, વિરસ, રૂક્ષ, તુચ્છ પણ કંઈ (ભોજન) અપાવરાવ્યું. વળી એને નમસ્કારનું, પૌરૂષીનું, સૌદ્ધપૌરૂષીનું, કે પુરિમાદ્ધનું-એમ વખતોવખત પ્રત્યાખ્યાન કરાવ્યું. કોઈ વાર આંબિલા કરાવ્યું, કોઈવાર એકાશન કરાવ્યું તો કોઈવાર નિર્વિકૃતિ કરાવી વળી વચ્ચે વચ્ચે એકેક દિવસ અન્ન પાણીનો કેવળ ત્યાગ કરાવી ઉપવાસ પણ કરાવ્યો-અને એમ કરીને પુનઃ એને કૃશ કરી નાખી; કારણ કે એના જેવી શત્રુનું કાર્ય સારનારીનો વિશ્વાસ શો ?
આમ પોતાના સ્પર્શન અને રસના બંને સુભટ બંધુઓને પડ્યા જોઈને ભયભીત થયેલા ચક્ષુ, શ્રોત્ર અને ઘાણ સુભટો ચિંતવવા લાગ્યા. શત્રુઓએ તો આપણા બંને બંધુઓને મૃતપ્રાય કરીને વિજય મેળવ્યો. આવા ત્રણ જગતના મલ્લ જેવાનો પરાજય કર્યો તો આપણું શું ગજું ? માટે હવે આપણે યુદ્ધમાં ઉતરવું નહીં, અન્યથા આપણી પણ એમના જેવી ગતિ થશે. ચટપટ બીજાનો ભક્ષ કરવાની શક્તિ વાળી ચામુંડા જેવીનો પણ જ્યાં ભક્ષ થઈ જાય ત્યાં એના રાંક યક્ષ સુભટો શું જોર કરી શકે ? જો આપણે સર્વ શત્રુના હાથમાં સપડાયા તો પછી કામરાજા પાસે જઈને વીતક વાર્તા કહેશે કોણ ? માટે આપણે હવે ક્યાંય ગુપચુપ ભરાઈ રહીએ. એમ કરતાં જો કંઈ યુક્તિ હાથ આવશે તો આપણા બંને બંધુઓને છોડાવીને આપણા રાજા પાસે લઈ જઈશું. એ બંને વિના આપણે રાજાજીને શું મોં બતાવીશું ?” આમ વિચારીને એઓ ત્યાં જ ચોરની પેઠે ક્યાંક ભરાઈ બેઠા.
પછી અનશન વગેરે વિજયી સુભટો સ્પર્શન અને રસનાને બંદીવાન કરી કારાગ્રહમાં નાખી, રાગનિગ્રહ તથા Àષનિગ્રહ નામના પહેરેગીરોને અને સાથે ધર્મજાગરિકાને એ બંનેની ચોકી કરવા રાખી સંવર પાસે ગયા.
હવે ઘાણ વગેરે ત્રણ પરાજિત પક્ષના છુટા હતા એ સુભટો કારાવાસમાં પડેલા સ્પર્શન અને રસનાની મુક્તિનો ઉપાય ચિંતવવા લાગ્યા, એમ કરતાં બહુ કાળ વીત્યો. એવામાં એકદા જંગલરાત્રિ હોય નહીં એવી એક શ્યામાં
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
૧૩૨
